Nieuws
Pagina herlaadt bij een wijziging.
Museumweek 2026: het museum is voor iedereen
Van 26 september tot en met 2 oktober staat het rijke en diverse aanbod van de Nederlandse musea centraal tijdens de Museumweek 2026. Van de museumdromer en museumdwaler tot de museumrookie, museumbinger, museumlover en museumscroller: er is voor iedereen iets te ontdekken.
Nieuwe regels tegen greenwashing: wat betekenen ze voor musea?
Vanaf 27 september 2026 gelden nieuwe Europese regels om consumenten beter te beschermen tegen misleidende duurzaamheidsclaims. Ook musea kunnen hiermee te maken krijgen. Wat betekent dit voor de communicatie over bijvoorbeeld een duurzaam gebouw, een tentoonstelling of een evenement?
Longlist voor de VriendenLoterij Museumprijs 2026 is bekend
24 musea hebben zich dit jaar aangemeld voor de VriendenLoterij Museumprijs 2026. Uit deze musea is een longlist van zeven musea geselecteerd die volgens de vakjury het beste bij het thema 'het groene museum' passen en daarmee in de running zijn voor een plek in de finale van de publieksprijs van de museumsector.
Open call: kennisuitwisseling tussen erfgoedprofessionals in Europees en Caribisch Nederland
Erfgoed- en museumprofessionals uit Europees en Caribisch Nederland kunnen zich aanmelden voor een pilotprogramma voor kennisuitwisseling. De Museumvereniging voert het programma uit in samenwerking met erfgoedinstellingen uit het Caribische deel van het Koninkrijk. Het doel is om betrokkenheid te versterken, netwerken te verdiepen en het begrip voor elkaars context te vergroten. Professionals werken tijdelijk binnen elkaars organisaties om praktische ervaring en kennis uit te wisselen.
Handreiking voor beleid sociale veiligheid in de museumsector
Om musea te ondersteunen bij het creëren en behouden van een sociaal veilige omgeving, is vanaf nu de handreiking sociale veiligheid Museum als veilige haven beschikbaar. De handreiking is bedoeld voor musea van alle groottes en biedt bestuurders, leidinggevenden en medewerkers praktische handvatten om sociale veiligheid structureel te verankeren binnen de organisatie.
Sentomus, het Europese publieksonderzoek voor musea, nu gratis toegankelijk
Sentomus, het Europese publieksonderzoek voor musea, is vanaf nu gratis toegankelijk voor musea in heel Europa. Met meer dan 250 deelnemende musea in de afgelopen drie jaar en de steun van een academisch consortium van zeven Europese universiteiten biedt Sentomus een gedeeld Europees kader voor publieksonderzoek en benchmarking.
Oorlogsmuseum Overloon opent volledig toegankelijk Changing Places Toilet
Oorlogsmuseum Overloon heeft op 1 april 2026 een volledig toegankelijk Changing Places Toilet geopend. Met deze voorziening zet het museum een belangrijke stap in toegankelijkheid en inclusie voor bezoekers met een ernstige meervoudige beperking en hun gezinnen.
Open Call: Regional Knowledge Sharing Museums
The Museum Association, in collaboration with heritage institutions from the Caribbean part of the Kingdom, has launched a pilot program for the exchange of museum expertise. The aim is to strengthen engagement, deepen networks, and increase understanding of each other’s contexts. Professionals will temporarily work within each other’s organizations to share practical experience.
Meld je aan voor de Museumboot tijdens World Pride 2026
In 2026 bestaat de Museumvereniging 100 jaar. Een mijlpaal die we vieren met extra aandacht voor verbinding: binnen de museumsector én met de samenleving. Een van de hoogtepunten van dit jubileumjaar is onze deelname aan Pride Amsterdam/World Pride op 1 augustus 2026 met een Museumboot. Voor het eerst is Pride Amsterdam een World Pride, met als thema Unity. Een prachtig moment om te laten zien waar onze sector voor staat: inclusie, openheid, diversiteit en gelijkwaardigheid.
Cao-update: invoering Individueel Keuzebudget (IKB)
In de laatste cao-onderhandelingen is afgesproken dat een Individueel Keuzebudget (IKB) wordt ingevoerd. Daarmee krijgen museummedewerkers meer ruimte om hun arbeidsvoorwaarden zelf samen te stellen. Inmiddels hebben cao-partijen de regeling voor opname in de nieuwe cao vastgesteld.
Aan de slag met weerbaarheid: twee nieuwe tools voor museumcollecties
Hoe bereid je je als museum voor op situaties zoals wateroverlast, brand, cyberaanvallen of maatschappelijke spanningen? En als er iets gebeurt: welke objecten wil je dan als eerste beschermen? We hebben twee nieuwe hulpmiddelen gepubliceerd die musea hierbij ondersteunen: de Wegwijzer Weerbaarheid collectiebeherende instellingen en het Selectiekader Weerbaarheid collectiebeherende instellingen. De tools helpen teams om risico’s te bespreken en concrete keuzes te maken voor de bescherming van hun collectie.
Gemeenteraadsverkiezingen 2026: hét moment om cultuur lokaal te verankeren
Op 18 maart gaan we naar de stembus voor de gemeenteraadsverkiezingen. Voor musea zijn deze verkiezingen van grote betekenis. Gemeenten zijn de grootste investeerders in onze sector en verantwoordelijk voor 60% van de overheidsuitgaven aan cultuur (CBS, 2024). De keuzes die lokaal worden gemaakt, bepalen daarmee in belangrijke mate hoe cultuur zich in de regio kan ontwikkelen. De periode rondom verkiezingen en coalitievorming is daarom hét moment om het belang van musea zichtbaar te maken en cultuur stevig te verankeren in lokaal beleid.
Ramadan in het museum: verbinden, vieren, ontdekken
Musea zijn plekken van ontdekking en verbinding, toegankelijk voor iedereen, ongeacht achtergrond, religie of traditie. De ramadan is een bijzondere maand voor moslims wereldwijd, waarin overdag wordt gevast van zonsopgang tot zonsondergang. Het is een periode van reflectie, gebed, saamhorigheid en liefdadigheid. Een belangrijk moment is iftar, de gezamenlijke maaltijd bij zonsondergang waarmee het vasten wordt verbroken. Dit biedt een kans om samen te komen, verhalen te delen en culturele diversiteit te vieren.
Coalitieakkoord erkent cultuur, maar laat investeringen achterwege
Afgelopen vrijdag 29 januari presenteerden D66, VVD en CDA hun coalitieakkoord. De aparte paraaf over cultuur en media in de plannen is winst. Toch zitten er een aantal haken en ogen aan het akkoord. Hieronder zetten we de belangrijkste punten op een rij en schetsen we wat dit akkoord kan betekenen voor musea.
Organiseer op 5 mei 2026 een Vrijheidsmaaltijd in jouw museum
De inschrijving voor de Vrijheidsmaaltijden editie 2026 is geopend! Musea worden van harte uitgenodigd om (weer) mee te doen! Vele musea deden al mee. Heeft jouw museum een tentoonstelling over vrijheid of onvrijheid of een collectie rondom die thema's? Dan is een Vrijheidsmaaltijd de perfecte aanvulling!
Gezocht: historische (bewegende) beelden van jouw museum
Op 27 februari 2026 bestaat de Museumvereniging precies 100 jaar. Dat vieren we het hele jaar door met verschillende programma’s en activiteiten, waaronder een video met historische beelden van onze leden. En daar kan jij ons bij helpen!
‘Musea onder druk’ Museumvereniging in Boekman
In het nieuwe nummer van Boekman 145, met als thema Artistieke vrijheid, vertellen Vera Carasso (Directeur van de Museumvereniging) en Dieke Wesselingh (Hoofd Strategie en Beleid bij de Museumvereniging) over de inhoudelijke autonomie van musea. Hun artikel Musea onder druk - eigen koers of laveren tussen beperkingen is door de Boekmanstichting gratis beschikbaar gesteld.
Open call: Community of Practice Duurzaamheid & Musea
De groene transitie van musea is in volle gang. Met de Routekaart Duurzame Cultuursector is een stevig fundament gelegd voor de weg naar een klimaatneutrale en circulaire sector in 2050. Maar wat betekent dat concreet voor jouw museum? Hoe zet je de eerste of juist de volgende stap? En hoe zorg je dat verduurzaming écht een breed gedragen onderdeel wordt van de organisatie?
Vier mee met de Museumvereniging tijdens World Pride 2026
In 2026 bestaat de Museumvereniging 100 jaar. Een mijlpaal die we vieren met extra aandacht voor verbinding: binnen de museumsector én met de samenleving. Een van de hoogtepunten van dit jubileumjaar is onze deelname aan Pride Amsterdam/World Pride op 1 augustus 2026 met een Museumboot. Voor het eerst is Pride Amsterdam een World Pride, met als thema Unity. Een prachtig moment om te laten zien waar onze sector voor staat: inclusie, openheid, diversiteit en gelijkwaardigheid.
Meer keuzevrijheid. Diversiteitsdagen per 1 januari 2026
In de laatste cao-onderhandelingen is afgesproken dat museummedewerkers meer flexibiliteit krijgen in het invullen van een deel van de feestdagen. De tweede christelijke feestdag en Hemelvaartsdag kunnen dan worden omgezet in diversiteitsdagen. Deze regeling sluit goed aan bij deze tijd, waarin medewerkers steeds vaker persoonlijke keuzes willen maken en werk en privé beter op elkaar willen afstemmen.
Ingrediënten voor een autonome toekomst
Het gesprek over (zelf)censuur en autonomie in musea begon dit jaar tijdens een directeurendebat, waarin directeuren stellingen bespraken en deelden wat er speelt in hun musea. Aan de hand van deze input ging Cornelis Serveert verder de diepte in en verkende met leden tijdens het Museumcongres 2025 wat nodig is voor een veerkrachtige sector.
Ontzorging bij verduurzaming voor musea in provincie Utrecht
Verduurzaming van een pand zorgt voor meer comfort en meer grip op de energiekosten. Toch is het een uitdaging voor elke gebouweigenaar om energieneutraal te zijn in 2050. Musea in de provincie Utrecht kunnen kosteloos gebruik maken van het Ontzorgingsprogramma voor maatschappelijk vastgoed. Er is een gespecialiseerde coach voor culturele instellingen.
Ga samen naar Museumweek 2025
Van 11 t/m 19 oktober staat de Museumweek in het teken van 'samen' naar het museum gaan. Want het museum is tenslotte gemaakt om te delen. Samen zie je meer, heb je volop gespreksstof en geniet je samen na in een van de vele gezellige museumcafé. Niet voor niets blijkt uit onderzoek dat meer dan 80% van de bezoekers het liefst samen naar het museum gaat.
Open call: toegankelijkheid musea
Hoe toegankelijk is jouw museum voor mensen met een visuele beperking? Het Bartiméus Fonds opent een speciale call voor kleine en middelgrote musea die hun toegankelijkheid willen vergroten. Musea kunnen tot € 5.000 aanvragen voor initiatieven die blinde en slechtziende bezoekers helpen kunst en cultuur volwaardig te ervaren.
Museumvereniging en erfgoedhuizen bundelen krachten voor meer vrijwilligers in musea
Vrijwilligers zijn onmisbaar voor musea. Toch kan de sector nog meer vrijwilligers gebruiken. Speciaal daarom organiseren de Museumvereniging en de provinciale erfgoedhuizen, verenigd in Stichting OPEN, gratis trainingen in vrijwilligerswerving voor alle bijna 500 leden van de Museumvereniging.
Train je medewerkers in digitale veiligheid
Cyberaanvallen worden steeds geavanceerder en richten zich vaak op de medewerkers van een organisatie. Niet uit kwade wil, maar omdat zij niet altijd weten hoe ze digitale risico’s kunnen herkennen en voorkomen. Daarom is het belangrijk om je team bewust te maken van veilig digitaal gedrag.
Open call: Toekomstmakers gezocht voor het Museumcongres 2025
Voor dit congres zoeken we inspirerende museumpioniers! Het toekomstperspectief van de museumsector staat centraal tijdens het Museumcongres op 9 oktober 2025. Hoe gaan musea om met actuele én toekomstige uitdagingen, van binnen én buiten de sector? Hoe blijven we bouwen aan een sterke, weerbare museumsector? Tijdens het congres delen we visies van experts uit en buiten het veld – gericht op een gezamenlijke toekomst, met perspectief voor alle musea.
Aangescherpte regels voor invoer van cultuurgoederen in de EU
Per 28 juni 2025 gelden strengere regels voor de invoer van cultuurgoederen in de EU. Met Verordening 2019/880 wordt de bescherming van cultureel erfgoed van landen buiten de EU verbeterd en illegale handel in cultuurgoederen beter tegengegaan.
Eenjarige financiële regeling voor herkomstonderzoek: tweede ronde geopend
De eerste aanvraagronde is inmiddels succesvol afgerond. Op dit moment bereiden we de tweede ronde voor, waarvoor een budget van € 250.000 beschikbaar is. Instellingen kunnen een aanvraag indienen voor een bedrag tussen de € 5.000 en € 30.000. De deadline voor het indienen van aanvragen is 15 juli 2025.
Meld je nu aan voor de Vriendenloterij Museumprijs 2025
Ook in 2025 kun je als museum weer kans maken op de VriendenLoterij Museumprijs, de jaarlijkse publieksprijs die door het Cultuurfonds, de VriendenLoterij en de Museumvereniging wordt georganiseerd. Wil je dat jouw museum de opvolger van het Nederlands Openluchtmuseum wordt en de ontvanger van de geldprijs van € 100.000,-? Meld je dan nu aan voor de Vriendenloterij Museumprijs 2025.
Start uitvraag Museana-2024
Elk jaar publiceert de Museumvereniging de Museumcijfers. Deze zijn gebaseerd op de Museana-uitvraag en geven inzicht in de toekomstbestendigheid van de museumsector. Op maandag 17 maart hebben de Museana-contactpersonen een uitnodiging voor de nieuwe Museana-uitvraag ontvangen, met betrekking tot de cijfers van 2024.
Boekenweekgeschenk wordt toegangskaart in het museum
Wie op zondag 23 maart 2025 - de laatste dag van Boekenweek - Boekenweekgeschenk aan de kassa van één van de deelnemende musea laat zien mag gratis naar binnen. Het is de eerste keer dat Stichting Collectieve Propaganda van het Nederlandse Boek (CPNB) en de Museumvereniging deze samenwerking aangaan.
Cultuur op COP29 en een wereldwijde oproep
Tijdens COP29 in Baku kwamen internationale culturele stemmen samen om de cruciale rol van cultuur en erfgoed in klimaatoplossingen te benadrukken. Het brede thema van culturele instellingen als katalysatoren van klimaatbewustzijn en veerkracht stond centraal. Cultureel erfgoed werd gepresenteerd als een waardevol middel om duurzaam gedrag te bevorderen en gemeenschappen te versterken die kwetsbaar zijn voor klimaatverandering.
Samen Digitaal Veilig: hét platform voor digitale veiligheid
We zijn verheugd om aan te kondigen dat de Museumvereniging een partner is geworden van Samen Digitaal Veilig, een initiatief van branche- en beroepsorganisaties in samenwerking met MKB-Nederland en met steun van ministeries van Justitie en Veiligheid en Economische Zaken. Als partner van Samen Digitaal Veilig zetten we ons als Museumvereniging in voor een digitaal veilige en weerbare sector.
Regeling voor herkomstonderzoek koloniale collecties geopend
Heeft jouw museum collecties en objecten uit koloniale context in beheer en wil je hier (nader) herkomstonderzoek naar doen? Ben je conservator en wil je dit herkomstonderzoek in samenwerking met een ander museum uitvoeren? Of wil je de herkomstgeschiedenis in kaart brengen van een specifiek groep objecten uit de eigen collectie waarvoor aanwijzingen bestaan dat deze verworven zijn in een koloniale context? Bij het Consortium Koloniale Collecties kun je een aanvraag indienen voor (gedeeltelijke) financiering van dit onderzoek.
DEB.nl: Hét Platform voor Energiebesparing en Verduurzaming
We zijn verheugd om aan te kondigen dat de Museumvereniging een partner is geworden van deb.nl, een initiatief van MKB-Nederland, VNO-NCW en IVBB, en wordt ondersteund door de ministeries van Economische Zaken en Klimaat en Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Als partner van deb.nl zetten we ons in voor duurzaam ondernemerschap en energiebesparing binnen de museumsector.
Het nieuwe Handboek functie-indeling is er!
Na ruim een jaar luisteren, praten, schrijven en hard werken is het er: een gloednieuw handboek. Gemaakt voor en met medewerking van de museumsector. Samen brachten we alle wensen, behoeften en ideeën in kaart, en vertaalden we deze naar een nieuw handboek.
Nieuwe Museum cao
Op 25 juni 2024 hebben de cao-partijen een voorlopig akkoord bereikt over de verlenging van de huidige Museum cao. De werkgevers hebben inmiddels positief gereageerd op het bereikte resultaat. De vakbonden hebben tot 16 juli 2024 de tijd om het voor te leggen aan hun achterban.
Uitgesproken: Musea in gesprek
De maatschappelijke druk op musea om zich uit te spreken over actuele maatschappelijke vraagstukken in de samenleving neemt steeds verder toe. Maar hoe en wanneer spreek je je als museum wel of juist niet uit? En kun je als brancheorganisatie stelling innemen over geopolitieke ontwikkelingen? Deze vragen waren de aanleiding voor Uitgesproken: Musea in gesprek. Een serie van 4 gesprekken met museumdirecteuren en leden van managementteams uit het hele land.
Steunbetuiging
Wij zijn diep geraakt door het immense leed dat het geweld in Gaza en Israël veroorzaakt. Onze gedachten gaan uit naar alle slachtoffers. Musea zoeken verbinding, dragen bij aan begrip voor de verschillende culturen en achtergronden, slaan bruggen en willen de dialoog bevorderen.
Recordaantal Kidsproof musea in Nederland
Nederland telt het komende jaar 77 Kidsproof musea, het hoogste aantal ooit sinds de start in 2011. Na ruim 15.000 museuminspecties door maar liefst 9185 Museumkids, kunnen musea in alle twaalf provincies een jaar lang dit felbegeerde keurmerk voeren.
Beleidsplannen & budget voor cultuur en musea 2023 t/m 2025
Het herstel na de pandemie komt uit een nieuwe generatie museumbezoekers. In de leeftijdscategorie tot 13 jaar is er in de eerste maanden van 2023 een verdrievoudiging te zien van het aantal bezoeken met de Museumkaart ten opzichte van dezelfde periode in het succesvolle jaar 2019.
Meer jongeren in de musea
Het herstel na de pandemie komt uit een nieuwe generatie museumbezoekers. In de leeftijdscategorie tot 13 jaar is er in de eerste maanden van 2023 een verdrievoudiging te zien van het aantal bezoeken met de Museumkaart ten opzichte van dezelfde periode in het succesvolle jaar 2019.
Toegankelijkheid musea onder druk door achterblijvende overheidssubsidies
2022 telde in totaal 23,5 miljoen museumbezoeken, waarvan 5,4 miljoen uit het buitenland, ondanks de verplichte sluiting in de eerste vier weken van het jaar. Alhoewel de terugkeer van het publiek goed nieuws is voor de sector, zorgen de stijgende lasten voor een grote druk op musea.
