Word lid

Nederland kent geen museumwet. De titel museum is dan ook niet beschermd. Om toch een standaard te stellen hebben de Museumvereniging en het Landelijk Contact van Museumconsulenten, LCM, in 2000 de Stichting het Nederlands Museumregister opgericht. In het Museumregister staan museale instellingen die aantoonbaar voldoen aan criteria voor een kwalitatief hoogwaardige invulling van de functies van een museum.

De Museumnorm is het kwaliteitskader voor geregistreerde musea in Nederland. Het waarborgen van kwaliteit draagt bij aan een blijvende binding van inwoners met museale collecties. De Museumvereniging en het Landelijk Contact van Museumconsulenten (LCM) zijn eigenaar van de Museumnorm. De toetsing of een museum aan de Museumnorm voldoet, wordt uitgevoerd door Museumregister Nederland. Wanneer een museum aan de normen voldoet, wordt het opgenomen in het Museumregister. Vervolgens kan het museum het lidmaatschap van de Museumvereniging aanvragen en desgewenst deelnemen aan de Museumkaart.

De stichting Museumregister Nederland heeft als missie de kwaliteit van Nederlandse musea zichtbaar te maken.

De Museumvereniging heeft twee kringen die verschillende belangen behartigen. Op initiatief van de leden kunnen meer kringen ontstaan.

Waar het pop-up concept al langer populair is binnen de detailhandel, vindt het ook steeds vaker zijn weg naar de museumsector. Een pop-up locatie biedt uitkomst bij een tijdelijke sluiting van een museum en biedt daarnaast mogelijkheden om nieuw publiek kennis te laten maken met het museum.

De Museumkaart mag worden gebruikt op een pop-up locatie van een geregistreerd museum. Voor de pop-up locatie is geen afzonderlijke toetsing door het Museumregister nodig. Dit geldt ook voor pop-uptentoonstellingen op commerciële locaties. Voorwaarde is dat de locatie beschikt over een eigen entree die uitsluitend toegankelijk is met een entreebewijs.

Definitie pop-up locatie: Een pop-up locatie is een tijdelijke locatie van een geregistreerd museum met een looptijd van minimaal drie en maximaal twaalf maanden.

Meldplicht: De Museumvereniging moet minimaal twee maanden vóór de opening van de pop-up locatie op de hoogte worden gebracht van de plannen.

De kernactiviteit van de type A-instellingen is het tonen van delen uit de Collectie Nederland en/of een toonaangevend internationale collectie, met als doel het publiek te betrekken bij het getoonde erfgoed. Het presenteren is een permanent onderdeel van de activiteiten en berust op artistiek inhoudelijke keuzes. De toetsing van type A vindt plaats door het Museumregister aan de hand van een aangepast toetskader. Dit toetskader wordt op dit moment nog ontwikkeld.

De type B-instellingen zijn monumenten met een permanente presentatie functie en betaalde entree, waarbij het publiekscomponent van belang is. Onder type vallen kastelen, kerken en buitenplaatsen. Deze worden beschermd door de rijksoverheid, provincie of gemeente vanwege hun cultuurhistorische waarde. De toetsing van type B vindt plaats door het Museumregister aan de hand van een aangepast toetskader. Dit toetskader wordt op dit moment nog ontwikkeld.

Een type C gelieerd lidmaatschap betreft archieven die volgens de Archiefwet de wettelijke taak hebben om informatie te ontsluiten voor de toekomst. Deze archieven bewaren in die zin ook collectie waarvoor professionele bewaaromstandigheden, een acquisitiebeleidsplan en bruikleenbeleid voor geldt. Alleen het Nationaal Archief, provinciale archieven en gemeentearchieven in de Archiefwet met een permanente publieke presentatiefunctie en tentoonstellingsaanbod komen in aanmerking.

Een type D gelieerd lidmaatschap betreft presentatie-instellingen voor beeldende kunst, uiteenlopend van tentoonstellingen tot interactieve performances. Daarnaast organiseren presentatie-instellingen randprogrammering. Ze geven kunstenaars de mogelijkheid om te experimenteren en hun talent te ontwikkelen. De focus ligt op het ontwikkel- en maakproces van nieuw werk. Instellingen vallen onder type D wanneer het een gehonoreerde BIS-instelling is (via de onderwerpen ‘regionale musea’ of ‘beeldende kunst’) of een meerjarige subsidie van het Mondriaan Fonds ontvangt (via het ‘programma kunstpodia’). Dat betekent dat alleen zolang de looptijd van de meerjarige subsidie aan de desbetreffende instelling is gegund, de instelling kan deelnemen aan de Museumkaart.

De Kring Rijksmusea behartigt de belangen van de Rijksmusea en is toegankelijk voor musea die structurele subsidie krijgen vanuit het Ministerie van OCW op basis van de Erfgoedwet. De kring komt 4 keer per jaar bij elkaar en bespreekt onderwerpen als visitatie rijksmusea, duurzaamheid bij rijksmusea en financiële zaken.

De behartiging van de werkgeversbelangen in het overleg met de vakbonden is voortgezet in de Kring Werkgeverszaken. Deze kring is alleen toegankelijk voor musea met een volwaardig lidmaatschap. De deelnemende musea nemen ook formeel aan de Museum CAO.