Nieuws
Aan de slag met weerbaarheid: twee nieuwe tools voor museumcollecties
Hoe bereid je je als museum voor op situaties zoals wateroverlast, brand, cyberaanvallen of maatschappelijke spanningen? En als er iets gebeurt: welke objecten wil je dan als eerste beschermen? We hebben twee nieuwe hulpmiddelen gepubliceerd die musea hierbij ondersteunen: de Wegwijzer Weerbaarheid collectiebeherende instellingen en het Selectiekader Weerbaarheid collectiebeherende instellingen. De tools helpen teams om risico’s te bespreken en concrete keuzes te maken voor de bescherming van hun collectie.
-
Eind 2024 heeft de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) de Taskforce Veilig Erfgoed ingesteld. Het doel is de weerbaarheid van de erfgoedsector te vergroten door samenwerking tussen de overheid (de ministeries van OCW, Defensie en Justitie en Veiligheid, provincies en gemeenten) en de erfgoedsector zelf. De Taskforce wil de bewustwording van risico’s en dreigingen vergroten en de erfgoedsector op weg helpen om erfgoed beter te beschermen tegen militaire en hybride dreigingen. De focus van de Taskforce ligt op het ondersteunen van instellingen om hun zelfredzaamheid en weerbaarheid te vergroten.
-
Voor de publicatie ‘Maak alles van waarde weerbaar’ vroeg de Nationale Monumenten Organisatie negen professionals uit verschillende sectoren hoe we erfgoed weerbaarder kunnen maken in een tijd van klimaatverandering, geopolitieke onrust, cyberdreigingen en maatschappelijke veranderingen. De uitgave laat zien dat weerbaarheid niet alleen draait om fysieke bescherming, maar ook om kennis, samenwerking, digitale autonomie en het doorgeven van waarden aan volgende generaties.
-
Thefts in museums are generally regarded as a non-violent form of organised property crime. However, recent reporting from Member States and ongoing investigations indicate a shift in both methods and targeting. Offenders are adopting more direct and confrontational approaches and focusing on specific categories of cultural artefacts.
This report outlines these changing tactics and targets, with examples showcasing how criminals increasingly use violent methods and which types of artefacts they target. By analysing recent cases and trends, the report highlights the evolving nature of museum thefts and their implications for European security.
Tools
-
De Handreiking Weerbare Cultuursector biedt culturele organisaties houvast bij zorgvuldige afwegingen rond artistieke vrijheid, veiligheid, kernwaarden en maatschappelijke verantwoordelijkheid. Geen pasklare antwoorden, maar een hulpmiddel om te anticiperen op incidenten en om te handelen tijdens spanningen en nazorg. Met oog voor medewerkers, makers en publiek.
-
De Calamiteitenwijzer geeft instructies voor de eerste respons bij een incident of calamiteit en is bestemd voor alle medewerkers van een collectiebeherende instelling.
-
Door actie te ondernemen aan de hand van deze checklist word je minder kwetsbaar voor digitale incidenten en ben je beter voorbereid als er wel iets gebeurt.
-
Cyberveiligheid is ook voor cultuurorganisaties van groot belang. Want de digitale gegevens van bijvoorbeeld je collectie, je financiën of je bezoekers zijn voor cybercriminelen maar al te interessant! Om je hier beter tegen te wapenen lanceert DEN de CyberVeilig Check voor de cultuursector.
-
Cybercriminelen weten ook culturele organisaties te vinden. Het is dus van essentieel belang dat we de cybersecurity in de sector optimaliseren.
Tips
-
Wat kun je als museum zélf doen om goed voorbereid te zijn, om weerbaar te zijn? Hier vind je vijf uitgewerkte initiatieven die je met je medewerkers zelf kunt doen. Uitgewerkte activiteiten om intern te organiseren, compleet met stappenplannen, checklists en praktische tips. Van crisis-oefeningen tot lezingen en workshops – je vindt hier van alles voor een succesvolle uitvoering.
-
De Museumvereniging is partner van Samen Digitaal Veilig, een initiatief van branche- en beroepsorganisaties in samenwerking met MKB-Nederland en met steun van ministeries van Justitie en Veiligheid en Economische Zaken. Als partner van Samen Digitaal Veilig zetten we ons als Museumvereniging in voor een digitaal veilige en weerbare sector.
Met Samen Digitaal Veilig kan je als museum kosteloos de eerste stappen zetten om digitaal veiliger te worden door middel van een startpakket. Hierin krijg je acht trainingsvideo’s voor medewerkers, veiligheidsvragenlijsten en een leverancierscheck. Het resultaat wordt gepresenteerd op een overzichtelijk veiligheidsdashboard. Daardoor heb je als museum direct een goed beeld van hoe digitaal veilig je bent.
-
Medewerkers moeten altijd alert zijn om digitale veiligheid te garanderen. Hoe zorg je daarvoor? DEN geeft vijf tips.
-
Erfgoed is van grote waarde voor onze identiteit en samenleving. UNESCO zet zich in voor de bescherming en weerbaarheid van erfgoed, onder meer via het Haags Verdrag (1954), het Verdrag tegen illegale handel (1970), het Werelderfgoedverdrag (1972) en het Verdrag voor immaterieel erfgoed (2003). Zo helpen ze erfgoed te behouden voor toekomstige generaties.
-
Bij de RCE werkt een aantal specialisten op het gebied van risico- en crisismanagement en preventie. Zij werken samen met erfgoedbeheerders, maar ook met de hulpdiensten, zoals brandweer, politie, defensie en met gemeenten en koepelorganisaties. Het doel is om deze doelgroepen bewust(er) te maken van risico’s voor het erfgoed. En om aandacht te vragen voor de juiste bescherming van monumentale gebouwen, waardevolle objecten en archiefstukken. Dit doet de RCE door symposia en studiedagen te organiseren, netwerken te creëren, publicaties uit te geven en online informatie te bieden.
-
In het kader van de Taskforce Veilig Erfgoed is de bronnenlijst informatie Veilig Erfgoed opgesteld. Dit artikel bevat een overzicht van bronnen op het gebied van veilig erfgoed. De bronnen zijn gericht op het informeren over maatregelen tegen verschillende risicotypes, en kunnen ondersteunen bij het nemen van deze maatregelen. Dit artikel zal regelmatig aangevuld worden.
Agenda
Webinar: Musea voorbereiden op een crisis: lessen uit Oekraïne
De oorlog en bezetting van Oekraïne hebben ook grote gevolgen voor musea en culturele instellingen. Het beschermen van collecties en erfgoedlocaties en het behouden van culturele identiteit staan hierdoor onder druk. De rol van musea en culturele instellingen hierin staat centraal.
Symposium: Een weerbare samenleving
Hoe maken we onze samenleving weerbaarder in tijden van crisis? Tijdens het seminar gaan experts in op lessen uit eerdere crises, internationale ervaringen en actuele ontwikkelingen. Daarbij staat de vraag centraal hoe organisaties en netwerken kunnen bijdragen aan een veerkrachtige en crisisbestendige samenleving.