Op 18 maart gaan we naar de stembus voor de gemeenteraadsverkiezingen. Voor musea zijn deze verkiezingen van grote betekenis. Gemeenten zijn de grootste investeerders in onze sector en verantwoordelijk voor 60% van de overheidsuitgaven aan cultuur (CBS, 2024). De keuzes die lokaal worden gemaakt, bepalen daarmee in belangrijke mate hoe cultuur zich in de regio kan ontwikkelen. De periode rondom verkiezingen en coalitievorming is daarom hét moment om het belang van musea zichtbaar te maken en cultuur stevig te verankeren in lokaal beleid.
Op landelijk niveau wordt het belang van cultuur en de maatschappelijke waarde van musea erkend in het huidige coalitieakkoord. Tegelijkertijd blijven concrete investeringen achter en is het tekort in het gemeente- en provinciefonds nog altijd niet opgelost. Hierdoor neemt de druk op lokale budgetten toe. Juist in deze context is het van belang dat cultuur, inclusief passende financiële kaders, expliciet wordt opgenomen in de coalitieakkoorden die na de gemeenteraadsverkiezingen worden opgesteld.
Zoals eerder uiteengezet in onze talking points leveren musea een belangrijke bijdrage aan zowel economische als maatschappelijke opgaven binnen gemeenten. Zij versterken de leefbaarheid, dragen bij aan mentale gezondheid en sociale samenhang, en stimuleren het lokale economische klimaat. Daarnaast spelen musea een belangrijke rol in educatie, talentontwikkeling en het versterken van de identiteit van een regio.
Investeren in musea betekent investeren in de eigen gemeenschap, en deze investering betaalt zich dubbel en dwars terug. Om deze rol ook in de toekomst te kunnen vervullen, zijn stabiele financiering, een duidelijke beleidsvisie en langetermijnzekerheid noodzakelijk. Juist nu is het moment om dat lokaal vast te leggen.
Het belang van het lokale gesprek
Om het belang van musea goed onder de aandacht te brengen, is het essentieel dat musea zelf actief het gesprek aangaan met lokale politieke partijen en bestuurders. De periode rondom verkiezingen en coalitievorming biedt hiervoor unieke kansen. In deze fase worden prioriteiten vastgesteld en financiële keuzes gemaakt die jarenlang doorwerken.
Wat kun je nu doen om het gesprek aan te gaan met lokale bestuurders? Hieronder een greep uit onze lobbyhandleiding:
Lobbykansen tijdens campagnetijd
In de campagneperiode kunnen musea belangrijke stappen zetten om hun positie te versterken:
- Analyseer kandidaat-raadsleden
Breng in kaart welke maatschappelijke thema’s en standpunten voor kandidaten belangrijk zijn en sluit daar in gesprekken op aan. - Leg contact met sleutelkandidaten
Maak kennis via lokale bijeenkomsten, netwerkactiviteiten en digitale kanalen. - Betrek politiek bij museale activiteiten
Nodig kandidaten uit voor openingen of evenementen en laat zien welke rol het museum speelt binnen de gemeenschap. - Organiseer of faciliteer politieke gesprekken
Denk aan debatten of bijeenkomsten rond maatschappelijke thema’s waarbij het museum als verbindende plek fungeert.
Lobbykansen tijdens de coalitievorming
Na de verkiezingen begint een nieuwe fase waarin coalitieakkoorden worden opgesteld. Ook dan zijn er belangrijke momenten om invloed uit te oefenen:
- Feliciteer nieuwe en herkozen raadsleden
Een eerste contactmoment legt de basis voor verdere samenwerking. - Verdiep je in nieuwe bestuurders en raadsleden
Inzicht in hun portefeuilles, interesses en ambities helpt om gerichte gesprekken te voeren. - Organiseer kennismakingsgesprekken en werkbezoeken
Bezoeken aan het museum helpen bestuurders om de maatschappelijke betekenis en impact in de praktijk te ervaren. - Zorg voor zichtbaarheid in media en publieke communicatie
Deel verhalen, cijfers en position papers met bestuurders en media die laten zien welke bijdrage het museum levert aan de gemeente.
De gemeenteraadsverkiezingen en de daaropvolgende coalitievorming bepalen in belangrijke mate hoe cultuur en musea zich de komende jaren ontwikkelen. Door tijdig het gesprek aan te gaan en de maatschappelijke waarde van musea zichtbaar te maken, kunnen musea actief bijdragen aan een toekomstbestendig cultuurbeleid. Gebruik daarbij onze lobbyhandleiding en talking points ter inspiratie en ga in gesprek met lokale politieke partijen en bestuurders. Samen zorgen we ervoor dat musea ook in de toekomst een zichtbare, sterke en verbindende rol blijven spelen binnen onze samenleving.
