Nieuws
Nieuwe regels tegen greenwashing: wat betekenen ze voor musea?
Vanaf 27 september 2026 gelden nieuwe Europese regels om consumenten beter te beschermen tegen misleidende duurzaamheidsclaims. Ook musea kunnen hiermee te maken krijgen. Wat betekent dit voor de communicatie over bijvoorbeeld een duurzaam gebouw, een tentoonstelling of een evenement?
Even Afkoelen: hoe musea bijdragen aan een duurzamere toekomst
Hoe kun je als museum bijdragen aan een duurzamere toekomst? Tijdens Even Afkoelen op 8 mei gingen museumprofessionals en sprekers uit binnen- en buitenland hierover in gesprek. Van duurzaam tentoonstellen tot klimaateducatie voor kinderen: deze middag leverde concrete voorbeelden, tips én nieuwe perspectieven op. Lees het verslag en laat je inspireren.
Nieuws uit de sector
-
Wie investeert in energiebesparing: huurder of verhuurder? Ontdek hoe je samen afspraken maakt en profiteert van lagere energiekosten.
Deb.nl helpt leden van de Museumvereniging kosteloos met het nemen van energiebesparende maatregelen én te voldoen aan de informatieplicht energiebesparing.
-
Het Circulair Materialenplan (CMP) is sinds 30 december 2025 in werking getreden. Het CMP biedt kaders waar vergunningverleners en toezichthouders rekening mee moeten houden in het verlenen van een vergunning voor afval. Een belangrijk onderdeel daarvan is het scheiden en gescheiden houden van afvalstromen die bij bedrijven ontstaan, zodat hergebruik en recycling wordt bevorderd en verbranding wordt beperkt.
-
Digitalisering wordt vaak gepresenteerd als oplossing om cultureel erfgoed te beschermen tegen de gevolgen van klimaatverandering. Maar in hoeverre biedt het werkelijk duurzame zekerheid? En welke nieuwe kwetsbaarheden brengen digitale strategieën met zich mee?
Tijdens het webinar van Platform Klimaat en Erfgoed op 22 oktober 2025 brachten sprekers Annet Dekker (UvA), Anne Gant (Eye Filmmuseum) en Else Laura Rademaker (DEN) verschillende perspectieven in en ervaringen met digitaliseren en digitale collecties.
-
Hoe kun je bewust omgaan met generatieve AI? Er liggen eindeloos veel kansen voor culturele organisaties om Artificial Intelligence (AI) te benutten. Daar staat tegenover dat de hoeveelheid beschikbare energie, water en grondstoffen om AI-systemen te trainen en gebruiken, eindig is. In dit artikel zoekt DEN naar de balans tussen efficiënter werken met generatieve AI en het behalen van duurzaamheidsdoelstellingen van culturele organisaties.
-
Dit artikel van de International Council of Museums (ICOM) beschrijft negen impactvolle acties die musea kunnen ondernemen om hun ecologische voetafdruk te verkleinen, waaronder de cruciale stap van het meten van de CO₂-uitstoot. Hulpmiddelen zoals de GCC Carbon Calculator stellen culturele instellingen in staat om hun impact te volgen, te begrijpen en te verminderen: van ambitie naar actie.
Tools
Klaar om je museum duurzamer te maken, maar weet je niet waar te beginnen? Deze tools helpen je op weg! Ontdek praktische hulpmiddelen, checklists en rekentools om direct aan de slag te gaan met energiebesparing, afvalreductie, duurzame inkoop en meer.
-
Dit document ondersteunt museummedewerkers bij het inzichtelijk maken van de milieu-impact van digitale activiteiten. Het is bedoeld om bewustwording te vergroten rond digitale keuzes binnen musea en culturele organisaties.
-
De Milieubarometer is een online duurzaamheidsmonitor en maakt de milieu- en CO2-impact van jouw museum eenvoudig en snel zichtbaar. In één oogopslag zie je welke aspecten het zwaarst wegen en op welke punten je kan besparen. De Museumvereniging biedt haar leden korting aan op een start abonnement van de Milieubarometer.
-
Hoe zorgen we samen voor een toekomstbestendige museumsector? Met de Duurzame Wegwijzer ondersteunen we musea bij het zetten van duurzame stappen om zo de negatieve impact te verkleinen en de positieve impact te vergroten.
In de Wegwijzer vind je:
👉 inspirerende best practices van musea
👉 actuele ontwikkelingen in de sector
👉 praktische tips om direct mee aan de slag te gaanDe Wegwijzer is gemaakt door en voor musea en wordt continu aangevuld. Zo leren we van elkaar, ook van wat níet werkte, en hoeven we het wiel niet opnieuw uit te vinden.
Heb jij een inspirerend voorbeeld of tip om te delen? Laat het ons weten, dan voegen we het toe! Samen bouwen we aan een duurzame en veerkrachtige museumsector.
-
Is jouw museum klaar voor een duurzame toekomst? Op deze menukaart vind je inspiratie voor het verduurzamen van jouw museumgebouw en bijgebouwen. Bekijk en vergelijk alle mogelijkheden.
-
De Toolkit Duurzaam Erfgoed biedt zicht op technieken, materialen en inzichten omtrent verantwoorde duurzaamheidsmaatregelen bij beschermde monumenten. Een handig keuzemenu leidt tot een concrete handleiding per situatie.
-
Alles wat je moet weten om GROENN te worden. Kies een thema en vind daar artikelen, tools, tips & leveranciers die bijdragen aan de verduurzaming van evenementen.
Verdieping
Interview Tom Jaspers, MuseumGoed
In deze reeks spreken we met inspirerende mensen en organisaties die zich inzetten voor duurzaamheid in de museumsector. Dit keer: Tom Jaspers, medeoprichter van MuseumGoed. Vanuit zijn frustratie over verspilling in de culturele sector bouwde hij aan een initiatief dat musea helpt slimmer, efficiënter en duurzamer met tentoonstellingsmateriaal om te gaan.
Interview Inge van Rooij, Museon Omniversum
In deze reeks spreken we met inspirerende mensen en organisaties die zich inzetten voor duurzaamheid in de museumsector. Dit keer: Inge van Rooij, werkzaam bij Museon Omniversum. Zij onderzoekt hoe musea bezoekers niet alleen kunnen informeren, maar ook daadwerkelijk kunnen activeren tot duurzamer gedrag.
Interview Fashion for Good
In deze reeks spreken we met inspirerende mensen en organisaties die zich inzetten voor duurzaamheid in de museumsector en die een bijdrage leveren aan ACTIE als Cultuur. In het tweede interview gaan we in gesprek met oud medewerkers van het onlangs gesloten museum Fashion for Good. Hester Mauduit, Alyxandra Westwood en Sophie van Duren vertellen over het museum dat in 2018 haar deuren opende als interactieve experience en het publiek én de sector, ook na de sluitingsdatum, blijft inspireren om duurzame keuzes te maken.
Tips
Ontdek hier diverse tips om direct te implementeren, verder in te verdiepen of gewoonweg kennis van te nemen!
-
Mobiliteit is een belangrijke bron van CO₂-uitstoot in de cultuursector. Bezoekers, medewerkers, leveranciers en artiesten reizen vaak lange afstanden voor evenementen. Door bewuste keuzes in vervoer te maken, kan de ecologische voetafdruk aanzienlijk worden verkleind.
-
De cultuursector staat voor de uitdaging om over te stappen op hernieuwbare energie en tegelijk stijgende energiekosten te beheersen. Door bewuster met energie om te gaan, verlaag je de ecologische voetafdruk én bespaar je kosten. In dit artikel worden drie stappen toegelicht om efficiënter en duurzamer met energie om te gaan.
-
Culturele organisaties zoals theaters, filmhuizen en gezelschappen zijn steeds actiever in het digitale domein. Dat gaat niet alleen om publieksgerichte initiatieven zoals livestreams en digitale tentoonstellingen, maar ook om dagelijkse werkzaamheden achter de schermen: mailen, videobellen en bestanden opslaan. Al deze activiteiten verbruiken energie en grondstoffen. Wil je bewuster omgaan met je digitale voetafdruk, ook bij je alledaagse digitale taken?
-
Deb.nl helpt leden van de Museumvereniging kosteloos met het nemen van energiebesparende maatregelen én te voldoen aan de informatieplicht energiebesparing. Wat kàn en wat móet is per museum anders. Ook als je niet aan de energiebesparingsplicht dient te voldoen, is energie besparen natuurlijk wél verstandig. Met ruim 150 kansen voor (energie)besparingsmaatregelen biedt deb.nl praktische ondersteuning en inzichten om concreet werk te maken van energiebesparing.
-
Het is een gegeven dat je als museum veel energie verbruikt. Hoe kun je dit zoveel mogelijk beperken en zo duurzaam mogelijk aanpakken? DYSECO heeft een whitepaper uitgewerkt om een optimaal klimaat in je museum te realiseren met minder energie.
-
In onze kennisbank houden we een overzicht bij van alle belangrijke wet- en regelgeving voor musea op het gebied van duurzaamheid.
-
Montreal Biosphère (Canada’s grootste wetenschapsmuseum) heeft 10.000 bezoekers in een jaar tijd bevraagd naar hun interesse in het duurzaamheidsvraagstuk. Wat willen bezoekers wel en niet horen? Het museum deelt de learnings via ICOM.
Podcasts
Publicaties
Kennisdelen en samenwerken: key ingredients voor een groene transitie. Ontdek hier recente publicaties om je in te verdiepen en je kennis bij te spijkeren.
-
Building upon the research and work of experts in 2024-2025, the report combines the outcomes of international plenary sessions, thematic subgroups and targeted surveys to outline good practices, assess policy tools and formulate recommendations to support the green transition of the cultural and creative sectors across Europe.
-
De culturele sector heeft een groeiende ambitie om te verduurzamen, maar veel organisaties worstelen met het omzetten van intenties in concrete maatregelen. Eerder onderzoek liet al zien dat het belang van duurzaamheid breed wordt erkend, terwijl tijd, middelen, kennis en ondersteuning vaak ontbreken. Ondanks inspirerende koplopers blijft structurele verankering in beleid achter. In 𝘊𝘶𝘭𝘵𝘶𝘶𝘳 𝘕𝘢𝘵𝘶𝘶𝘳𝘭𝘪𝘫𝘬 (𝟤𝟢𝟤𝟥) adviseerde de Raad voor Cultuur daarom onder meer om nulmetingen, kennisdeling, passende regelgeving en betere ondersteuning te stimuleren.
De Boekmanstichting analyseerde de stand van duurzaamheid bij musea, presentatie-instellingen, podia en festivals in 2024. In het rapport vind je zeven aanbevelingen voor instellingen, brancheorganisaties en beleid.
-
Hoe duurzaamheid als onderdeel van de dagelijkse praktijk wordt ingezet binnen de culturele en creatieve sector laten deze voorbeelden zien. Wat kun je lezen in deze publicatie: hoe je met beperkte middelen tóch impact maakt, dat samenwerking de sleutel is en dat duurzaamheid geen bijzaak hoeft te zijn, maar een krachtig onderdeel van je organisatie. Twee leden van de Museumvereniging komen ook aan het woord: Van Abbemuseum en Fries Museum.
-
Onderzoek van Maarten Kolk dat ten doel heeft om het bestaande systeem te bevragen, inzicht te krijgen in welke factoren bij de verschillende partijen een positieve of negatieve invloed hebben op verduurzaming, en om uitgangspunten op te stellen die in de toekomst als hulpmiddel kunnen dienen om duurzame ontwerpprincipes te ontwikkelen.
Agenda
Week van: Duurzaam Erfgoed
De Week van het Duurzaam Erfgoed staat dit jaar in het teken van de warmtetransitie. Tijdens deze week delen professionals uit de erfgoedsector kennis en ervaringen over beleid, technieken en kansen. Ook is er aandacht voor de rol van eigenaren en gemeenten bij de energietransitie en de vraag hoe historische stadscentra van het gas af kunnen.
Webinar: Binnenklimaat in de praktijk
Het binnenklimaat heeft invloed op het behoud van collecties, het beheer van erfgoedgebouwen en het comfort van medewerkers en bezoekers. In deze introductie krijg je inzicht in de belangrijkste aspecten van het binnenklimaat en handvatten om hier binnen je eigen organisatie mee aan de slag te gaan.
Dag van: de Duurzame Cultuursector
CULTUUR OP GROEN: van willen naar doen. Staat in het teken van verduurzaming binnen de culturele sector. Tijdens de bijeenkomst gaan professionals met elkaar in gesprek over de stand van zaken, de koers van het programma en de stappen die nodig zijn om verdere verduurzaming te realiseren. Daarnaast is er ruimte voor kennisdeling tijdens verschillende sessies en voor ontmoeting.