Afgelopen vrijdag 29 januari presenteerden D66, VVD en CDA hun coalitieakkoord. De aparte paragraaf over cultuur en media in de plannen is winst. Toch zitten er een aantal haken en ogen aan het akkoord. Hieronder zetten we de belangrijkste punten op een rij en schetsen we wat dit akkoord kan betekenen voor musea.
Ambities zonder financiële onderbouwing
Het kabinet benadrukt het belang van de vrije kunsten en artistieke vrijheid en kondigt aan de financieringsstructuur in de culturele sector te willen herzien. Daarbij is er aandacht voor langjarige zekerheid en het verminderen van regeldruk. Ook wordt ingezet op regionale spreiding en een landelijke dekking van cultuurvoorzieningen. Deze onderwerpen bieden aanknopingspunten voor verdere ontwikkeling van de sector, maar in de plannen van het kabinet zijn hier geen concrete budgetten aan gekoppeld.
Opvallend is dat het akkoord veel ambities bevat, zonder daar financiële keuzes aan te verbinden. De door de Raad voor Cultuur recent geadviseerde structurele investering van 250 miljoen euro voor de sector blijft achterwege. Ook blijft het resterende gat in de gemeente- en provinciefondsen ongedempt, terwijl deze fondsen voor veel musea een belangrijke financieringsbron vormen. Dit alles speelt in een bredere context waarin maatregelen uit het akkoord de koopkracht van huishoudens onder druk kunnen zetten, met mogelijke gevolgen voor het museumbezoek.
Musea als onderdeel van de maatschappelijke infrastructuur
In andere beleidsdomeinen wordt wél extra geïnvesteerd, onder meer in onderwijs, de democratische rechtsstaat, sociale cohesie en preventieve zorg. Dit zijn terreinen waarop musea in toenemende mate een belangrijke rol vervullen, bijvoorbeeld via educatie, publieksbereik, gemeenschapsondersteuning en het bieden van context en duiding bij maatschappelijke vraagstukken. Deze thema’s bieden kansen om musea sterker te positioneren als onderdeel van de maatschappelijke infrastructuur. De Museumvereniging zal zich hier de komende tijd actief voor blijven inzetten.
Oproep tot structurele investeringen
Kortom, het coalitieakkoord erkent het belang van cultuur en de maatschappelijke waarde van musea, maar onderbouwt deze ambities onvoldoende met concrete investeringen. De Museumvereniging zal het kabinet de komende periode actief blijven aanspreken op de samenhang tussen ambities en middelen. Daarbij pleiten wij voor structurele investeringen in de sector, zodat musea hun publieke taken daadwerkelijk goed kunnen blijven vervullen. Investeren in musea is geen luxe, maar een investering in een sterke en veerkrachtige samenleving.
