Pagina herlaadt bij een wijziging.
Nederlandse musea trokken in 2025 gezamenlijk 31,6 miljoen bezoeken. Dat is een stijging van 2,5 procent ten opzichte van een jaar eerder en brengt de sector steeds dichter bij het recordniveau van vóór corona. Dat is te lezen in de zojuist verschenen publicatie Museumcijfers 2025. Tegelijkertijd bereikt het gebruik van de Museumkaart opnieuw een recordhoogte van 9,7 miljoen bezoeken, bijna vijf procent meer dan in het topjaar 2019.
De boodschap van de Museumboot tijdens WorldPride Amsterdam 2026 – We Are All Works of Art – leeft voort. De unieke collectie Brille sur moi (Schijn op mij), die kunstenaar en ontwerper Bas Kosters speciaal ontwierp voor de Museumboot van de Koninklijke Museumvereniging en Stichting Museumkaart, gaat op tournee.
De Koninklijke Museumvereniging en Stichting Museumkaart varen op zaterdag 1 augustus mee in de Canal Parade tijdens WorldPride Amsterdam 2026. In het jaar waarin de Museumvereniging haar 100-jarig bestaan viert brengen museumprofessionals uit heel Nederland samen een krachtige boodschap van verbinding, inclusie en zichtbaarheid onder het motto ‘We Are All Works of Art.’
Op de laatste dag van de Boekenweek - zondag 22 maart - ga je al lezend het museum in. Het Boekenweekgeschenk is wederom geldig als toegangsbewijs voor ruim 230 musea door heel Nederland. Speciaal voor deze Boekenweek hebben 44 bekende Nederlandse schrijvers - zoals Adriaan van Dis, Heleen van Royen, Jan Siebelink, Joost Oomen, Hanna Bervoets en Ted van Lieshout - literaire museumbordjes geschreven over werken uit de collectie van vijftien musea door het hele land. Van Generatie Z tot de Stille Generatie, ieder door hun eigen literaire bril. Deze multigenerationele blik laat zien hoe kunst telkens opnieuw betekenis krijgt.
Vandaag - 27 februari 2026 - ontving de Museumvereniging het predicaat Koninklijk. Het predicaat werd overhandigd aan Vera Carasso, directeur Museumvereniging en Stichting Museumkaart door Dhr. J.C.J. (Jelle) Beemsterboer, lococommissaris van de koning in de provincie Noord-Holland.
In 2026 viert de Museumvereniging haar honderdjarig bestaan. Al een eeuw lang werken Nederlandse musea samen binnen een vereniging die is uitgegroeid tot het kloppend hart van de museumsector. Ter gelegenheid van dit jubileum verschijnt het boek ‘100 jaar Museumvereniging. Een eeuw verweven’, waarin voor het eerst de geschiedenis van de Museumvereniging en de Nederlandse museumsector in samenhang is vastgelegd. Zijne Majesteit de Koning neemt op 27 februari aanstaande het eerste exemplaar van dit jubileumboek in ontvangst in het Rijksmuseum in Amsterdam.
Het succes van de Museumkaart zette in 2025 onverminderd door. Het aantal kaarthouders groeide naar 1.540.188 op 31 december, het hoogste aantal ooit. In 2025 is de digitale Museumkaart gelanceerd en is de kaart nu ook als mobiele app beschikbaar voor het publiek. Inmiddels zijn er 500.000 digitale Museumkaarten, ongeveer 33% van het totaal.
Per 1 januari 2026 toetst Museumregister Nederland musea op basis van de herijkte Museumnorm 2025. Deze nieuwe Museumnorm is -met dank aan de Adviescommissie Herijking Museumnorm- gebruiksvriendelijker, sluit aan bij de actuele ICOM-museumdefinitie (2023) en helpt musea toekomstbestendig te blijven.
Bakkerijmuseum de Oude Bakkerij uit Medemblik heeft de VriendenLoterij Museumprijs 2025 gewonnen. Met 12.408 stemmen koos het publiek overtuigend voor het museum dat laat zien hoe je cultuur niet alleen kunt zien, maar ook kunt horen, voelen, ruiken én proeven. Met het prijzengeld van € 100.000 wil het Bakkerijmuseum investeren in toegankelijkheid en beleving, zodat nog meer bezoekers letterlijk en figuurlijk kunnen proeven van de rijke geschiedenis van brood, suiker, chocolade en banket. De andere genomineerden waren het Drents Museum en NEMO Science Museum. Zij ontvangen respectievelijk € 11.750 en € 7.419, één euro per uitgebrachte stem.
Het Museumcongres, dat vandaag plaatsvindt in het Next Nature Museum in Eindhoven, wordt dit jaar ondersteund door een videoboodschap van de veertiende Secretaris van het Smithsonian Instituut de heer Lonnie G. Bunch III, die hij speciaal voor de Nederlandse museumsector heeft opgenomen. In zijn krachtige en bevlogen videoboodschap benadrukt hij het belang van een onafhankelijke en sterke museumsector vooral in tijden van politieke en maatschappelijke druk.
Drie musea maken kans op de VriendenLoterij Museumprijs 2025: Bakkerijmuseum De Oude Bakkerij, Drents Museum en NEMO Science Museum. Dit jaar staat de prijs in het teken van het thema ‘multisensorisch museum’: musea die bezoekers niet alleen laten kijken, maar hen meerdere zintuigen tegelijk laten ervaren, zoals horen, voelen, ruiken en soms zelfs proeven. Het publiek kan van 9 t/m 31 oktober 2025 stemmen.
De economische waarde van musea is groot. De museumsector realiseerde in 2024 een omzet van 1,31 miljard euro, waarvan bijna de helft (49%) uit eigen inkomsten komt. Ondanks de huidige financiële uitdagingen een stijging van 4% ten opzichte van de € 1,26 miljard in 2023. Daarnaast ontvangen musea in 2024 € 665 miljoen aan subsidies, waarmee overheden investeren in een sector die aantoonbaar bijdraagt aan regionale en nationale economie. Musea bieden werk aan bijna 44.000 mensen, waarvan 66% vrijwilligers en stagiairs, en zijn daarmee ook een belangrijke werkgever en opleidingsplek.
Meer dan 60 culturele instellingen in Amsterdam, waaronder 22 musea, openen van 1 t/m 5 september hun deuren voor mbo-studenten. De culturele instellingen bieden een speciaal programma zodat de studenten kennis kunnen maken met hun stad, elkaar en de kunst- en cultuursector. De feestelijke opening vindt op 3 september plaats in het Rijksmuseum in het bijzijn van de Amsterdamse wethouder MBO Sofyan Mbarki.
Op 29 oktober kiest Nederland een nieuwe koers. Terwijl politieke partijen hun programma’s schrijven en zich voorbereiden op het vormen van een nieuw kabinet, is dit het cruciale moment om het belang van musea voor onze samenleving te benadrukken.
De Museumkaart maakt al sinds 1981 museumbezoek toegankelijk voor een breed publiek. Met de kaart wil de museumsector zoveel mogelijk verschillende mensen toegang bieden tot de diversiteit aan collecties en erfgoed van Nederland. Recent vond een pilot plaats met een Museumkaart voor instellingen. Een nieuwe Museumkaart die niet meer op naam staat van één persoon, maar op naam van de (zorg)instelling. Op deze manier kunnen deelnemers/cliënten van de instelling zelfstandig, of met een begeleider naar het museum. En dat is goed voor hun ontwikkeling en bevordert het herstel.
Meer dan 200 Nederlandse musea zijn op zondag 23 maart gratis te bezoeken met het Boekenweekgeschenk. Op vertoning van het Boekenweekgeschenk De krater van Gerwin van der Werf aan de kassa van één van de deelnemende musea mag je gratis naar binnen. Elk Boekenweekgeschenk is goed voor één gratis toegangskaart. Deze actie vindt plaats op de laatste dag van de Boekenweek.
In 2024 zijn er 9.6 miljoen bezoeken afgelegd met de Museumkaart. Een absoluut record en ruim 100.000 bezoeken meer dan in 2023 toen er 9.5 miljoen bezoeken werden afgelegd. Gemiddeld waren er in 2024 anderhalf miljoen Museumkaarthouders die gemiddeld 6,4 museumbezoeken aflegden. Naast de vergoeding die een museum krijgt per Museumkaartbezoek heeft een bezoek ook een positief effect op de inkomsten uit horeca en de museumwinkel.
Het Groninger Museum is met de Kinderbiënnale ‘A Better Place’ de winnaar van de eerste Museumkids Award nieuwe stijl. Het was een spannende ontknoping want alle drie de musea in de finale hadden hele mooie initiatieven gericht op kinderen. De vakjury heeft in oktober de drie finalisten bezocht en is daarbij geholpen door twee gezinnen met kinderen. Uiteindelijk is er gekozen voor de Kinderbiënnale ‘A Better Place’ van het Groninger Museum als hét meest innovatieve publieksprogramma voor kinderen t/m 12 jaar.
Het Nederlands Openluchtmuseum is de winnaar van de Museumprijs 2024, een initiatief van het Cultuurfonds en de VriendenLoterij in samenwerking met de Museumvereniging. Het Nederlands Openluchtmuseum is met 24.448 stemmen de publieksfavoriet van 2024 en gaat met de prijs, een bedrag van € 100.000,- hun museumdroom binnen het thema Levende Tradities: immaterieel erfgoed en musea realiseren. De prijs werd uitgereikt op donderdag 14 november tijdens het Museumcongres in Arnhem. De andere twee genomineerden, Maritiem Centrum Abraham Fock en het Nederlands Zilvermuseum eindigen met respectievelijk 19.536 en 10.874 stemmen op de tweede en derde plaats. Zij werden verrast met een cheque met het aantal stemmen in euro's.
Het jaarlijks congres van en voor de museumsector vindt deze editie plaats op 14 november in Musis, Arnhem. Het wordt een dag waar we samen de sector vieren. Het thema is ‘Verbinding’, we gaan met elkaar in gesprek over hoe we als mens en als museum een positief verschil kunnen maken met blijvende impact, voor de hele samenleving. Musea vervullen een belangrijke rol in de samenleving, niet alleen economisch, maar juist ook maatschappelijk en sociaal. De sector verbindt mensen en gemeenschappen. Tijdens het Museumcongres worden ook de winnaars bekend gemaakt van de Vriendenloterij Museumprijs, de Museumkids Award en de Museumtalentprijs.
De stembussen zijn geopend! Het Nederlands Zilvermuseum, Maritiem Centrum Abraham Fock en het Nederlands Openluchtmuseum zijn genomineerd voor de VriendenLoterij Museumprijs 2024. De drie musea strijden vanaf vandaag om de meeste stemmen van het publiek. Tot en met 8 november 2024 kan gestemd worden via www.museumprijs.nl.
De Museumkids Award -een initiatief van de Museumvereniging- is dit jaar geheel vernieuwd. Een professionele vakjury kiest het meest bijzondere en innovatieve publieksprogramma voor kinderen t/m 12 jaar in een museum. De winnaar ontvangt € 20.000 voor de verdere ontwikkeling van hun jeugdprogrammering. Met deze prijs stimuleren we bijzondere initiatieven voor de jongste generatie museumliefhebbers. De Museumkids Award wordt uitgereikt tijdens het Museumcongres dat plaatsvindt op donderdag 14 november in theater en concertgebouw Musis in Arnhem.
Musea vervullen een belangrijke economische, maatschappelijke en sociale rol. Met een totale omzet van € 1.26 miljard in 2023 draagt de sector bij aan de Nederlandse economie. Daarnaast verbindt de sector ook lokale en regionale gemeenschappen. In 7 van de 12 provincies voeren museumvrijwilligers minstens de helft van het werk uit.
Een brede coalitie vanuit sport, media, boeken, cultuur en horeca komt in het geweer tegen de btw-verhoging. Het nieuwe kabinet is van plan om in 2026 het btw-tarief voor cultuur, media, logies, boeken en sport te verhogen van 9% naar 21%. De deelnemende partijen vinden elkaar in de overtuiging dat deze grote lastenverzwaring álle Nederlanders gaat raken. Uiteenlopende organisaties waaronder NOC*NSF, de KNVB, Koninklijke Horeca Nederland, Kunsten ‘92, NDP Nieuwsmedia en Stichting Collectieve Propaganda van het Nederlandse Boek maken zich grote zorgen en starten daarom samen een campagne tegen hogere btw.
Museum Jan Cunen is de winnaar van de VriendenLoterij Museumprijs 2023, met het thema 'oude collecties, nieuwe verhalen'. Met 35 procent van de publieksstemmen toonde Museum Jan Cunen zich na een spannende strijd de publieksfavoriet.
Nederland telt het komende jaar 77 Kidsproof musea, het hoogste aantal ooit sinds de start in 2011. Na ruim 15.000 museuminspecties door maar liefst 9185 Museumkids, kunnen musea in alle twaalf provincies een jaar lang dit felbegeerde keurmerk voeren.
2022 telde in totaal 23,5 miljoen museumbezoeken, waarvan 5,4 miljoen uit het buitenland, ondanks de verplichte sluiting in de eerste vier weken van het jaar. Alhoewel de terugkeer van het publiek goed nieuws is voor de sector, zorgen de stijgende lasten voor een grote druk op musea.