Cultuurparagrafen verkiezingsprogramma’s

Kunst en cultuur
Jong en oud moet kunnen genieten van kunst en cultuur. Het draagt bij aan verbinding en creativiteit. Daarom is het belangrijk dat we de drempels tot culturele voorzieningen zo laag mogelijk houden. Makers moeten kunnen rekenen op een eerlijke beloning. We zetten ons in om ons cultureel erfgoed te behouden voor toekomstige generaties.

• Ruim aanbod van culturele voorzieningen. We investeren in de culturele en creatieve sector, niet alleen via het Rijk, maar ook via gemeenten en provincies. Cultuurparticipatie, amateurkunst, muziekverenigingen en kleine productiehuizen ondersteunen we extra. We hechten grote waarde aan regionale spreiding van culturele voorzieningen en subsidies.
• Gratis bibliotheekabonnement. De bibliotheek is de huiskamer van de stad of dorp. Iedereen moet toegang hebben tot boeken en informatie ongeacht je portemonnee, daarom maken we het bibliotheekabonnement gratis. De Informatiepunten Digitale Overheid (IDO’s) zijn ondergebracht bij bibliotheken en daarmee is het belang van bibliotheken aanzienlijk toegenomen. We blijven ons inzetten voor een bibliotheek in de buurt.
• Meer vertrouwen en stabiliteit in financiering. We versimpelen de voorwaarden, aanvraagprocedures en verantwoordingseisen rondom subsidies. Voor structurele financiering maken we het mogelijk om voor acht in plaats van voor vier jaar subsidie aan te vragen. We maken de naleving van de Code Diversiteit & Inclusie en fair pay & fair practice een bindende voorwaarde voor het ontvangen van subsidie.
• Een eerlijke beloning voor makers. Door de fair pay & fair practice als norm te hanteren ontvangen makers een eerlijke beloning waarmee ze kunnen rondkomen. We creëren een collectieve arbeidsongeschiktheidsverzekering en pensioen voor alle werkenden, waar ook culturele zzp’ers onder vallen.
• Inclusieve cultuur. We willen alle mensen, alle inkomensgroepen, alle leeftijden en alle levensovertuigingen bereiken. Wij voeren actief beleid om diversiteit binnen culturele instellingen en organisaties te bevorderen, en om toegankelijkheid voor mensen met een beperking te vergroten. De afgelopen jaren zijn er veel meldingen geweest van grensoverschrijdend gedrag. Daarom is een blijvende preventieve aanpak nodig.
• Kennis maken met cultuur. Musea, podia en andere cultuurinstellingen worden in staat gesteld om actief en gericht specifieke groepen te laten kennismaken met kunst en cultuur, zoals jongeren, ouderen en nieuwkomers.
• Talentontwikkeling en perspectief voor jonge kunstenaars. Wij bevorderen samenhangende lokale talentroutes, zodat jongeren de weg naar het professionele podium (muziek, dans, theater, beeldende kunst) kunnen bewandelen. Om te voorzien in lokale cultuureducatie en -participatie bevorderen we de heroprichting van publiek gesubsidieerde muziekscholen en centra voor kunstzinnige vorming.
• Meer cultuuronderwijs voor scholieren. We zorgen ervoor dat kinderen via de Rijke Schooldag in contact komen met cultuur, zoals theater, dansvoorstellingen en concerten. Dat doen we door een verhoging van het budget voor de cultuurkaart. Scholen krijgen middelen om vakleraren in te zetten voor cultuuronderwijs en we versterken de samenwerking van scholen en kunstopleidingen met de culturele sector.
• Geen winst op doorverkoop tickets. We verbieden de bedrijfsmatige doorverkoop van tickets en we leggen de variabele ticketprijzen aan banden.
• We behouden ons cultureel erfgoed voor toekomstige generaties. Ons culturele geheugen staat onder druk. We investeren in restauratie, verduurzaming en behoud van monumenten, historische gebouwen en archeologische vindplaatsen. Wij garanderen het voortbestaan van Nederlandse topinstellingen in de culturele sector, waaronder de symfonische orkesten.

Kunst en cultuur waar Nederland trots op kan zijn
Kunst en cultuur dragen bij aan onze identiteit. Daarom blijven we oog houden voor alle vormen van kunst- en cultuurbeleving – in alle regio’s van Nederland. We kiezen voor een ondernemende en bloeiende cultuursector, die vooral zelf aan de lat staat om zo veel mogelijk mensen te trekken. We beschermen ons erfgoed en stimuleren cultuureducatie op school. Daarmee bieden we kinderen de mogelijkheid om kennis te maken met de wereld van cultuur en kunst.

• Ruimte voor ondernemerschap in de sector en in het cultuuronderwijs: We stimuleren artistiek ondernemerschap via nieuwe verdienmodellen en samenwerking met marktpartijen. Het moet aantrekkelijker worden voor zelfstandige kunstenaars en docenten om in het onderwijs te werken via bijvoorbeeld tijdelijke opdrachten/projecten.
• Regeldruk verminderen: We helpen de culturele sector waar dat kan door regeldruk, 80 bijvoorbeeld bij vergunningsaanvragen en in subsidieaanvragen, te verminderen.
• Cultuur in de regio: Een groot deel van de landelijke cultuurgelden wordt enkel in Amsterdam ingezet, en dus veel minder in andere steden en provincies als Fryslân of Zeeland. We houden rekening met regionale spreiding in de verdeling van cultuurgelden.
• Volkscultuur: Onze regio’s kennen elk verschillende manieren van cultuurbeleving, denk aan prachtige bloemencorso’s, kermissen, schuttersfeesten en carnaval. Daar houden we aandacht voor. We ondersteunen organisatoren van volkscultuur beter en maken volkscultuur een volwaardig onderdeel van de culturele basisinfrastructuur.
• Talen: We stimuleren het Frysk op scholen in Fryslân en waarborgen het gebruik van deze taal, bijvoorbeeld in de rechtbank. We zijn trots op en stimuleren onze streektalen, zoals het Nedersaksisch en Limburgs, bijvoorbeeld in het onderwijs.
• Volwaardig erfgoed: We erkennen zowel immaterieel als nieuw erfgoed als volwaardig onderdeel van het cultuurbeleid. We benutten de kansen die digitalisering van erfgoed biedt en zorgen voor een brede toegankelijkheid voor publiek, onderwijs en instellingen.
• Minder kunst in depots: Er liggen te veel kunstobjecten in de depots van musea. We stimuleren tijdelijke uitleen of verhuur van deze kunst, zodat meer mensen ervan kunnen genieten. De Rijksoverheid kan deels garant staan voor schade en diefstal van in bruikleen gestelde kunst.
• Hervormen culturele basisinfrastructuur: We kijken kritisch naar het systeem van cultuursubsidies en de cultuurbasisinfrastructuur. We verlengen de subsidietermijn van vier naar acht jaar en verminderen zowel de regeldruk als een deel van de aanvraagkosten. We stimuleren zo veel mogelijk eigen inkomsten in plaats van subsidies. Daarmee maken we de culturele sector minder afhankelijk van overheidssubsidies.

Waardevolle cultuur en tradities
Het CDA wil waardevolle culturele tradities voor nu en latere generaties behouden. Tegelijkertijd beseffen wij dat ons verleden ook een schaduwzijde kent, zoals het slavernijverleden. Het erkennen en doorgeven van die geschiedenis is wezenlijk om onze cultuur volledig te begrijpen. Erfgoed helpt om een brug te slaan tussen traditie en het hier en nu, en te leren van het verleden. Juist kunst en cultuur kunnen in een onzekere wereld helpen creatief, weerbaar en veerkrachtig te zijn. Regionale of stedelijke cultuur versterkt de identiteit van gemeenschappen.  

• We willen een brede regionale verdeling van aanbod en middelen, een brede toegang tot cultuur, en zowel lokale initiatieven als nationale iconen steunen. 

• Het Rijksgesubsidieerde bestel gaat op de schop. De kleine culturele basisinfrastructuurinstellingen (BIS) en de fondsen worden samengevoegd, met regionale afdelingen. De duur van het cultuurplan brengen we naar acht jaar.  

• Taal geeft gevoel van thuis. Daarom ondersteunen wij regionale taal, streektalen en dialecten.  

• 5 Mei is de nationale feestdag waarop we onze vrijheid, Nederland en ons Nederlands burgerschap vieren. We vinden het belangrijk dat dit jaarlijks een vrije dag is voor iedereen en vragen hiervoor aandacht in cao’s. 

Kunst en cultuur geworteld en behouden in gemeenschap en streek
Cultuur leeft in mensen, gemeenschappen en tradities. Niet in beleidsnota’s en Randstedelijke top-down subsidies. BBB zet in op cultuur van onderop: van fanfares tot dialectpoëzie, van bloemencorso’s tot streekmusea. We willen jongeren weer in aanraking brengen met ambacht, erfgoed en lokale geschiedenis. Kunst en cultuur moeten inspireren, verbinden en herkenbaar zijn.

BBB wil:

• Plattelandscultuur is ook cultuur. Minstens 50 procent van het cultuurbudget hoort naar initiatieven buiten de grote steden te gaan, waarbij nadrukkelijk wordt gekeken of de regio’s buiten de Randstad voldoende aandacht krijgen.
• Steun streekcultuur. BBB is voor het verlenen van structurele steun aan streekcultuur zoals fanfares, bloemen- en fruitcorso’s, varend erfgoed, trekkertrek en carnaval.
• Behoud en stimuleren streektalen. Fries, streektalen en dialecten klinken ons als muziek in de oren. Het gebruik hiervan dient te worden gestimuleerd. Daar waar streektalen onder druk komen, is extra aandacht nodig. Zo leren kinderen niet langer Limburgs thuis als moedertaal. Unesco kwalificeert het Limburgs daarmee als kwetsbare taal (status 3). Om de taal sterker te beschermen en te bevorderen, is erkenning nodig onder de zogenoemde Hoofdstuk III-status van het Europees Handvest voor regionale talen.
• Aandacht voor de streek. In de bestaande cultuurprogramma’s op basis- en middelbare scholen wordt ruime aandacht besteed aan streekgeschiedenis, ambacht en erfgoed Eenvoudige subsidie toegang. Regionale cultuur loketten kunnen zorgen voor een eenvoudige toegang tot subsidies voor kleine verenigingen en lokale makers.
• Stimuleren immaterieel erfgoed. Gemeenten en provincies worden gestimuleerd om beleid te maken voor (immaterieel) erfgoed. Zoals streekmarkten en folkloristische evenementen.
• Voorrang bij streekbinding. Musea, podia en festivals die inzetten op laagdrempelige toegang en streekbinding krijgen wat BBB betreft voorrang bij het toekennen van subsidies.
• Meerjarige evenementenvergunningen. Regelmatig terugkerende, laag risico-evenementen. Zoals bloemen- en fruitcorso’s hebben een vergunning nodig die zo snel mogelijk kan worden verstrekt, zonder dat het traject keer op keer van meet af aan moet worden doorlopen.
• Landelijke status “cultureel erfgoed evenement”. Er moet een landelijke status komen voor evenementen die lokale tradities op het gebied van cultureel erfgoed erkent en extra bescherming biedt tegen overregulering.
• Korting op de culturele basisinfrastructuur (BIS). BBB staat voor cultuur dichtbij mensen. In plaats van grootschalige subsidies voor een klein aantal instellingen in de Randstad, kiezen wij voor versterking van regionale initiatieven, volkscultuur en lokaal erfgoed. De culturele basisinfrastructuur (BIS) wordt hervormd en versoberd. We schrappen dubbele subsidiëring en projecten die onvoldoende publiek trekken of geen maatschappelijke meerwaarde hebben. Zo maken we ruimte voor een cultuurbeleid dat weer geworteld is in de samenleving, met minder afhankelijkheid van Haagse fondsen en adviescommissies. Kunst mag schuren, maar moet niet vervreemden.

 

 

Sterke Cultuur
De democratische rechtsstaat en onze vrijheid zijn zwaar bevochten. We willen dat er meer aandacht komt in het cultuurbeleid voor (regionale) geschiedenis en voor mensen die zich hebben ingezet voor vrijheid en verdraagzaamheid. Cultuur is een bindmiddel van de samenleving en moet daarom overal in Nederland toegankelijk zijn.

• Een stabiel, meerjarig cultuurbudget geeft rust en ruimte aan instellingen. Daarbij moet er een eerlijke spreiding van cultuurgelden zijn: niet alleen in Amsterdam, maar ook provincies als Groningen of Limburg. We pleiten voor een herverdeling van middelen voor kunst en cultuur waarbij extra inzet nodig is in het landelijk gebied.
• Een aantal culturele instellingen behoort tot de vaste culturele infrastructuur van Nederland. Voor hen schrappen we onnodige rompslomp bij herhaalde subsidiering: goed presteren betekent verlenging. Cultuurfondsen krijgen meer ruimte voor vernieuwing en eenmalige projecten.
• We gaan lokale cultuurinitiatieven, amateurkunst en bibliotheken versterken. De bibliotheek is een belangrijke basisvoorziening en moet gratis zijn. Naast leesbevordering, bevorderen van leesplezier en digitalisering heeft de bibliotheek een belangrijke rol in het aanjagen van cultuur en is het een belangrijke ontmoetingsplaats.
• Er komt een nationaal historisch museum waar alle belangrijke onderdelen van onze nationale en regionale geschiedenis te zien zijn. Het museum belicht zowel perioden van vooruitgang en overwinning zoals tijdens de Tachtigjarige Oorlog, als nationale rampen zoals de Watersnoodramp en beladen hoofdstukken zoals het slavernijverleden.
• Om de totstandkoming van nieuwe nationale en streekproducties in toneel, musical en film te bevorderen moet er een apart stimuleringsfonds komen. We stimuleren de organisatie van evenementen die de Nederlandse taal en cultuur promoten, zoals taalfeesten en voorleeswedstrijden. We willen de culturele en taalkundige banden met Vlaanderen verder aanhalen door meer gezamenlijke evenementen te organiseren.
• Van de Zaanse Schans tot het Achterhuis, van de hunebedden en Rembrandt tot het Planetarium van Eise Eisinga en van de Deltawerken tot de historische zeilvaart. Het landschap, de cultuur en geschiedenis van de lage landen trekken jaarlijks vele miljoenen bezoekers uit binnen- en buitenland. We pleiten voor actief rijksbeleid om het verhaal van Nederland en haar regio’s te vertellen en toerisme goed gespreid te faciliteren.
• Monumenten vertellen het verhaal van ons Nederland. Het cultuurbeleid ondersteunt de instandhouding van nationaal cultureel erfgoed, musea en tentoonstellingen. Historische kerktorens en stadsgezichten moeten actief behouden blijven.

 

 

Kunst en Cultuur als fundament van beschaving
Cultuur verbindt, verdiept en verbeeldt. Toch leven veel kunstenaars in onzekerheid en worden media steeds vaker overgeleverd aan commerciële belangen. Dat bedreigt onze democratie én onze beschaving. We stoppen de uitverkoop van onze beschaving door te investeren in kunst en cultuur.

• Iedereen moet toegang hebben tot kunst en cultuur. We investeren in de toegankelijkheid en betaalbaarheid van kunst en cultuur. Dat betekent het ondersteunen van kunstenaars en muzikanten en de plekken waar je van hun werk kunt genieten. Podia in grote gemeenten, maar ook kleine en lokale podia in andere regio’s en wijken moeten geholpen worden in hun voortbestaan. Er komen geen btw-verhogingen voor de kunst- en cultuursector.
• Kunstenaars verdienen bestaanszekerheid. In een beschaafd land leven kunstenaars niet in armoede. We zorgen voor eerlijke betaling in de culturele sector, leggen minimumtarieven vast en investeren in een fonds voor kunstenaars en muzikanten van eigen bodem.
• Eerlijke ticketprijzen. We nemen wettelijke maatregelen tegen de woekerwinsten die worden gemaakt op de doorverkoop van tickets voor culturele evenementen en sportevenementen. We geven ruim baan aan festivals, omdat ze laagdrempelig zijn en een brede spreiding kennen in het land.
• Media horen onafhankelijk en toegankelijk te zijn. De journalistiek speelt een onmisbare rol in onze samenleving en democratie. Daarom zetten we in op sterke publieke en regionale journalistiek met goede en stabiele financiering. Verdiepende onderzoeksjournalistiek wordt aangemoedigd en ondersteund. Freelancers krijgen recht op een minimumtarief. We beschermen journalisten tegen bedreigingen, vanuit de samenleving en vanuit de politiek.
• Publieke omroep om trots op te zijn. We stoppen de bezuinigingen en investeren juist in de publieke omroep. We pleiten voor een brede en diverse publieke omroep, waar kijkcijfers niet meer leidend zijn en programmamakers meer mogelijkheden krijgen om te experimenteren met formats en programma’s. Bij de publieke omroep komt meer ruimte voor kritische journalistiek, Nederlands drama en documentaires.
• Een Nationaal Historisch Museum voor ons gezamenlijke verhaal. We richten een Nationaal Historisch Museum op dat laat zien hoe Nederland is ontstaan en welke waarden en strijd van gewone mensen hieraan ten grondslag liggen, en waarom onze rechtsstaat en sociale verzorgingsstaat zo belangrijk zijn. Ook besteden we aandacht aan de zwarte bladzijden uit onze geschiedenis, zodat we leren van het verleden en samen werken aan een rechtvaardige toekomst.
• Onze musea open voor iedereen. Rembrandt en Van Gogh zijn van ons allemaal. Daarom maken we rijksmusea gratis, te beginnen minimaal één dag per week. Ook regionale musea worden minstens één dag per week gratis toegankelijk. Zo kan iedereen genieten van kunst en geschiedenis, waar je ook woont, en zorgen we voor een eerlijke verdeling van cultuursubsidies in heel Nederland.

Kunst, cultuur en erfgoed voor iedereen
Een samenleving functioneert het best als er volop ruimte is voor tegenmacht, kritische geluiden en reflectie. Kunst en cultuur vervullen hierin een belangrijke rol. Ze zetten aan tot reflectie, maken emoties los, ontroeren of ontregelen. Kunst stimuleert mensen buiten gebaande paden te denken en kan verschillen overbruggen. In deze tijd van maatschappelijke transities spelen kunst en cultuur ook een cruciale rol bij de verbeelding en vormgeving van de rechtvaardige samenleving die we voor ogen hebben, eentje die niet egocentraal, maar ecocentraal is. Kunst en cultuur hebben ook positieve effecten op de gezondheid. De Partij voor de Dieren wil de kunst-, cultuur- en erfgoedsector nadrukkelijk betrekken bij maatschappelijke vraagstukken, zoals de aanpak van de klimaat- en natuurcrisis, de woningnood en het dekolonialiseren van de samenleving. We kiezen daarom voor herstel van het hart van een vrije samenleving: een bloeiende, inclusieve kunst-, cultuur- en erfgoedsector.

Er moeten geen miljarden naar fossiele bedrijven, er moet meer geld naar de kunst- en cultuursector. De harde bezuinigingen van de afgelopen decennia brengen de bestaanszekerheid en de toegankelijkheid van kunst, cultuur en erfgoed in gevaar. We moeten alles op alles zetten om bestaanszekerheid te garanderen voor uitvoerende en docerende kunst- en cultuurbeoefenaars, en ervoor zorgen dat iedereen kunst en cultuur kan ervaren.

• Het budget voor kunst, cultuur en erfgoed wordt verhoogd om de toegankelijkheid ervan voor alle inwoners van Nederland te vergroten. De overheid faciliteert kunst- en cultuuraanbod in heel Nederland, niet alleen in de Randstad.
• De Nederlandse Publieke Omroep (NPO) is opgericht om een breed en divers publiek te voorzien van informatie, cultuur en educatie. Het is belangrijk dat de NPO deze rol kan blijven vervullen. Daarom wordt de bezuiniging op de NPO teruggedraaid.
• De NPO houdt standaard radiozendtijd vrij voor het programmeren van jazz- en wereldmuziek om zo een goede afspiegeling van de Nederlandse cultuur te vormen. Ook nieuwe muziek van Nederlandse muzikanten krijgt een ruim podium.
• Cultuureducatie en cultuurparticipatie worden in de wet verankerd. Tot die tijd stimuleert de Rijksoverheid gemeenten en provincies om van cultuurparticipatie een vast onderdeel te maken van hun welzijnsbeleid. Op lokaal niveau komen er goed gespreide, toegankelijke, betaalbare en gevarieerde voorzieningen.
• Een bloeiende samenleving vraagt om investeringen in een gelijkwaardige en toegankelijke cultuursector voor makers, producenten, personeel, partners en publiek. Daarvoor wordt de naleving van de Code Diversiteit en Inclusie gestimuleerd.
• Makers in de culturele sector krijgen een eerlijke vergoeding, in lijn met de Fair Practice Code, de gedragscode voor ondernemen in deze sector. Fair Pay wordt overal verplicht, en daarvoor worden structureel middelen vrijgemaakt. We investeren ook in regelingen voor kwetsbare zzp’ers, het moderniseren van subsidievoorwaarden en het stimuleren van opleidings- en ontwikkelingsmogelijkheden binnen de sector.
• Er komt beleid op klimaat en milieu in de cultuursector, zodat de sector de eigen ecologische voetafdruk kan verkleinen. Daarnaast kan dit ook bijdragen aan meer bewustwording over klimaat, natuur en milieu.
• We investeren in behoud en heropening van gratis openbare bibliotheken. Digitalisering van archieven van culturele en historische organisaties wordt gestimuleerd, maar mag niet ten koste gaan van de fysieke collectie.
• Museumbezoek wordt financieel toegankelijk voor alle burgers. Zo worden musea gratis voor mensen met een laag inkomen en voor studenten.
• Naast popmuziek verdienen ook andere muziekstijlen steun. Tussen de verschillende muziekstijlen hoort een evenredige verdeling te zijn. Dat betekent onder meer een goed podiumbeleid, ruimte voor alle muziekstijlen binnen de Raad van Cultuur en het Fonds Podiumkunsten en aandacht voor de inkomenspositie van muzikanten.
• Het auteursrecht en het auteurscontractenrecht worden gemoderniseerd om de positie van de makers te versterken. Platforms die geld verdienen aan het aanbod van films en muziek gaan een redelijk deel van hun winst uitkeren aan de rechthebbende makers. Makers worden beschermd tegen het gebruik van hun creaties voor de training van AI-systemen.
• Cultuur-, kunst- en muziekeducatie krijgen een vaste plek in het lesprogramma van het basis-, voortgezet en middelbaar beroepsonderwijs. Scholen worden een plek waar verbinding ontstaat tussen wijk, ouders, culturele instellingen, bibliotheken, kunstencentra, musea, verenigingen en podia.
• We behouden het verlaagde btw-tarief van 9% voor de kunst- en cultuursector.
• Er wordt proactief gezocht naar samenwerkingen met diverse maatschappelijke netwerken, raden en instanties uit het culturele domein om mee te denken over uitdagingen in onze maatschappij.
• De creatieve sector en de erfgoedwereld worden vaker betrokken bij het aanpakken van maatschappelijke opgaven, zoals de klimaatcrisis.
• Culturele instellingen die zich laten sponsoren door bedrijven uit de fossiele industrie krijgen geen subsidie meer van de overheid.
• Kruisbestuiving tussen artistiek en academisch onderzoek wordt gefaciliteerd. Het landelijk fonds voor experimenteel onderzoek en projecten op het gebied van kunst en wetenschap wordt versterkt.
• De Rijksoverheid bevordert herbestemming van monumenten en stimuleert gemeenten om cultuurhistorische waardenkaarten op te stellen. Historisch waardevolle panden worden niet gesloopt, maar natuurinclusief gerenoveerd.
• Archeologische vindplaatsen en cultuurhistorische elementen in het landschap verdienen bescherming en de betekenis ervan wordt breed uitgedragen naar het publiek.
• We ondersteunen de verduurzaming van monumenten.
• De overheid bevordert het herstel van cultuurlandschappen, onder meer door renovatie of aanleg van akkerranden, heggen en houtwallen, met een ruimhartig steunprogramma.

Kunst en cultuur.
Kunst, cultuur en creativiteit verrijken het leven en de samenleving. De overheid vervult een belangrijke rol als subsidieverstrekker, opdrachtgever en hoeder van ons culturele klimaat en erfgoed zoals musea en orkesten. Bij de verdeling van overheidssubsidies voor culturele instellingen willen we een eerlijker verdeling over het land. Bibliotheken en muziekscholen spelen een belangrijke rol in de overdracht en kennis van cultuur. Kinderen zijn tot hun 18e jaar gratis lid van de bibliotheek. Bibliotheken zijn cruciaal in de aanpak van laaggeletterdheid, hebben een grote sociale functie voor jong en oud, vergroten kansengelijkheid en zorgen voor het behoud van leefbaarheid van de gemeenschap. 

Erfgoed.
Het fysieke erfgoed is een culturele drager van de ruimtelijke inrichting van Nederland. De overheid stelt blijvend geld beschikbaar om onderhoud aan Rijksmonumenten te plegen en herbestemming mogelijk te maken. Daarmee blijven ook monumentale kerkgebouwen, cultureel én beeldbepalend erfgoed behouden.

Cultuur
JA21 onderschrijft het belang van de kunst- en cultuursector in de Nederlandse samenleving. Het is het zout in de pap. Het zet aan tot denken en je hoeft het er niet mee eens te zijn of het mooi te vinden. Toch is vanuit het perspectief van JA21 wel het nodige aan te merken. De sector kijkt al decennialang vanuit een links ideologische tunnelvisie naar de samenleving. Het tegengeluid krijgt nauwelijks een plek; diegene die een kritisch geluid laat horen, loopt het risico te worden gecanceld.

JA21 staat daarentegen voor een pluriforme kunst en cultuursector waarbij juist wel de verschillende ideologische invalshoeken een plek krijgen. En zeker hoort daarbij de herwaardering van Nederlandse tradities, taal en culturele symbolen. Wat JA21 betreft moet er significant minder overheidsgeld naar de uitvoerende kunsten: subsidie is juist niet goed voor een bloeiende cultuursector. Waar JA21 wel geld aan wil besteden is aan het behoud, de restauratie en het toegankelijk maken van ons cultureel erfgoed (zoals digitalisering van archieven en kwetsbare boeken).

Wat betreft JA21 moet de rol van de NPO worden teruggebracht tot twee publieke zenders met nieuws, satire, muziek, sport, documentaires, geschiedenis, debat, achtergrond en duiding. Louter entertainment kan aan de commerciële omroepen worden overgelaten. Ledenomroepen worden afgeschaft.

De nieuwsvoorziening door de NPO moet neutraal, objectief en pluriform zijn. Van de NPO mag worden geëist dat zij consequent zelfkritisch is op deze aspecten van haar nieuwsvoorziening en maatregelen treft wanneer die neutraliteit, objectiviteit en pluriformiteit door grote delen van de bevolking in twijfel wordt getrokken. Dit heeft alles met de geloofwaardigheid van de Nederlandse publieke omroep te maken en dat raakt rechtstreeks het vertrouwen van de burger in de rechtsstaat en de democratie.

JA21 wil:

• Een pluriform cultuurklimaat stimuleren waarbij Nederlandse tradities, taal en cultuuruitingen in voldoende mate aan bod komen.
• Dat de cultuursector minder afhankelijk wordt van structurele subsidies en meer het particulier en commercieel initiatief wordt gestimuleerd.
• Dat de NPO tot twee zenders wordt teruggebracht voor nationale gebeurtenissen, sport, debat en cultuur met afschaffing van de ledenomroepen. De NPO organisatie moet neutraliteit, objectiviteit en pluriformiteit van haar nieuwsvoorziening zelf te waarborgen.

KUNST EN CULTUUR VAN IEDEREEN

Kunst, muziek, theater en literatuur verrijken ons leven. Ze geven plezier, verbinden mensen, bieden een nieuwe blik op de wereld en maken moeilijke onderwerpen bespreekbaar. Kunst kan troosten, uitdagen en inspireren. In een tijd waarin we zoeken naar nieuwe ideeën en meer samenhang in de samenleving, is kunst geen luxe, maar pure noodzaak.

Toch is de kunst- en cultuursector jarenlang verwaarloosd. Er werd bezuinigd, kansen verdwenen en de toegang werd ongelijk. Wij maken een einde aan de kaalslag van de afgelopen vijftien jaar. We gaan weer investeren in kunst en cultuur. We zorgen dat kunst toegankelijk is voor iedereen. Een diverse samenleving verdient een rijke cultuursector. Die meegroeit met onze veranderende wereld en waarmee we ons verleden een plek geven in de toekomst. Ze vormt het hart van onze samenleving.

Zekerheid voor de sector

• Kunst, cultuur en media maken een positieve impact op onze samenleving, ons welzijn en onze economie. Daarom investeren we in deze sectoren gezamenlijk minimaal 0,7% van het bruto binnenlandse product (bbp). Dit is in lijn met het Europese gemiddelde.
• We verhogen structureel het jaarlijkse subsidiebudget in de basisinfrastructuur. Volt wil het subsidiestelsel daarbij ook toegankelijker en eerlijker maken voor makers en instellingen. Met het nieuwe extra budget zorgen we voor een betere spreiding van het cultuuraanbod over het land en geven we meer nieuwe of ondervertegenwoordigde kunstvormen, genres en kleine makers een kans op subsidie, zoals de Raad voor Cultuur voorstelt. Zo zorgen we voor verrijking in plaats van een verschuiving. Ook stellen we extra middelen beschikbaar voor eerlijkere beloning in de sector.
• We geven de culturele sector meer zekerheid en toekomstperspectief, door de subsidieperiode in de basisinfrastructuur te verlengen naar acht jaar. Culturele instellingen kunnen door een langere subsidierelatie met het Rijk hun toekomstvisie voor cultuur tot leven brengen en nieuwe financieringsvormen aantrekken. De Rijksfondsen krijgen door de langere subsidieperiode meer speelruimte om cultuurbeleid voor de lange termijn te combineren met afwisselende subsidievormen en -duur.
• Volt wil kunst en cultuur financieren op basis van vertrouwen in de makers. We werken samen met de sector toe naar een beter functionerend subsidiestelsel. We lanceren een grote pilot Papierloos Subsidiëren, waarin we incidenteel geld vrijmaken om te experimenteren met allerlei manieren om papieren drempels uit het systeem te verwijderen. Denk hierbij aan het aanvragen van kleinere subsidies met een video, auditie of roadshow, het publiek laten bepalen wie subsidie krijgt toegekend en 25% van subsidies vrij besteedbaar te maken. We experimenteren ook met het versoepelen van strenge ervarings- of diploma-eisen en de accountantscontrole. Zo kunnen makers meer bezig zijn met hun creatie in plaats van met bureaucratie.
• De BES-eilanden krijgen een volwaardige plek in het subsidiebestel. We onderzoeken samen met Bonaire, Saba en Sint Eustatius welke investeringen volgens hen kunnen bijdragen aan de verdere ontwikkeling van hun culturele sector. We stellen incidenteel middelen ter beschikking om logistieke en praktische verbeteringen aan te brengen in de toegang tot subsidies voor makers en organisaties. Ook wordt een vast bedrag uit de verhoging van het structurele budget geoormerkt voor de BESeilanden.

Diversiteit in de sector

• Volt wil dat het culturele aanbod een goede weerspiegeling is van de verhalen en makers in de samenleving en ruimte geeft aan alles dat de sector te bieden heeft. Daarom willen we veel aandacht blijven besteden aan diversiteitscriteria bij subsidieverlening: die diversiteit moet vooral worden geregeld bij het verdelen van de subsidies en minder op het niveau van kunstprojecten zelf. De subsidieverlenende instellingen krijgen daarom een verantwoordelijkheid om te zorgen dat subsidies worden toegekend aan een evenwichtige mix aan makers en genres. Ook maken we beoordelingscommissies die de subsidies toekennen meer divers, zodat die een betere afspiegeling vormen van de samenleving.
• Volt staat voor jongerencultuur en jonge cultuur in de EU. Volt pleit daarom voor een luidere stem van jonge(re) mensen bij besteding van kunst- en cultuurgelden en wil dat alle raden, commissies en inspraakorganen een plek bieden voor jongeren om hierover mee te beslissen.
• Kunst en cultuur moet voor iedereen toegankelijk zijn maar ook voor iedereen iets te bieden hebben. We stellen daarom geld beschikbaar voor musea, erfgoedinstellingen en culturele instellingen om te experimenteren met het aantrekken van een breder publiek en jongeren in het bijzonder. De Museumnacht is een goed voorbeeld van hoe samenwerking tussen culturele instellingen en de bredere (nacht)cultuur succesvol kan zijn.

Positie van makers 

• Creëren blijft mensenwerk. In een innoverende creatieve sector beschermen we de auteursrechten van makers. Dat doen we door GenAI-bedrijven te verplichten om volledig transparant te zijn over de bronnen van hun trainingsdata en voor het gebruik daarvan een licentie af te sluiten. Ook krijgt alles wat met GenAI wordt gemaakt een digitaal watermerk. Er ontstaat geen auteursrecht op content of werken die met GenAI zijn gegenereerd.
• Volt helpt individuele cultuurmakers om zich staande te houden in een sector waarin marktwerking een steeds grotere rol speelt. Subsidies worden besteed aan persoonlijke coaching en ontwikkeling van makers, zodat zij beter kunnen omgaan met de zakelijke kant van hun creatieve werk. Op die manier kunnen ze hun artistieke waarde vergroten, beter inspelen op hun potentiële publiek en hun plaats in het maatschappelijke debat verankeren.
• Volt wil de kunst- en cultuursector versterken en tegelijkertijd een simpeler belastingstelsel invoeren, met een basisinkomen voor iedereen en met een uniform BTW-tarief. Zodra het uniforme BTW-tarief wordt ingevoerd, komt er een terugsluisoptie voor de sectoren voor kunst, cultuur en media zodat zij hun financiële gezondheid behouden en hun culturele aanbod kunnen uitbreiden.
• We zorgen ervoor dat de bestaanszekerheid van het gehele creatieve team versterkt wordt, in plaats van slechts die van de individuele maker. Volt wil, net als de Raad voor Cultuur, dat alle cultuurinstellingen in de basisinfrastructuur met meerjarige subsidie toewerken naar collectieve tariefafspraken voor werknemers en zzp’ers.
• Culturele subsidies moeten daarom meer toegekend en gekoppeld worden aan creatieve makers zelf, waarmee we voorkomen dat de macht teveel bij kunst- en cultuurproducenten en uitvoerende instellingen komt te liggen.

Lokale, regionale en Europese kunst en cultuur

• Volt pleit voor een nauwe samenwerking tussen Rijk, provincies en gemeenten om zo de culturele sector te laten floreren. De Wet op het Specifiek Cultuurbeleid moet worden geactualiseerd. Naast de rol van de Rijksoverheid moet de rol van provincies en gemeenten worden benoemd. De doelen op het gebied van kunst en cultuur worden in samenspraak ontwikkeld en vervolgens wettelijk vastgesteld.
• We zorgen voor een evenwichtige spreiding van subsidies tussen nationale en regionale instellingen. De cultuurhubs in de regio’s buiten de Randstad krijgen een vaste rol in het voordragen en ondersteunen van aanvragen bij nationale loketten, om hun stem te versterken.
• De vijftien proeftuinen voor culturele vernieuwing in de regio zijn een succes. Daarom pleit Volt ervoor dat structureel geld beschikbaar wordt gesteld voor talentontwikkeling en vernieuwing in de cultuurregio’s, zodat projecten duurzaam worden verankerd. Zo wordt ook de samenwerking in de regio verder versterkt.
• We willen betere toegang tot cultuureducatie en bibliotheken door de middelen die provincies voor cultuureducatie ontvangen, te verhogen en door de leeftijdsgrens voor een gratis lidmaatschap van de openbare bibliotheek te verhogen.
• We koesteren plaatselijke/regionale gebruiken, sporten of ambachten en ondersteunen behoud en verspreiding van kennis hierover. We ondersteunen (culturele) uitingen, zoals bijvoorbeeld toneel en locatietheater, in het Fries en in minderheidstalen en dialecten. Hiermee geven we invulling aan ons streven naar behoud van eigen identiteit, tradities en diversiteit binnen de Europese context.
• Cultuur verbindt mensen. We maken de Europabrede cultuurprojecten en EU-subsidies, zoals Culture Moves Europe en Creative Europe, makkelijker toegankelijk voor makers. Volt creëert daarvoor een netwerk waar makers connecties kunnen leggen met partners in andere lidstaten om zo in aanmerking te komen voor Europese subsidies. Bestaande samenwerkingsverbanden (cultuurregio’s, regiohubs en broedplaatsen) krijgen ondersteuning om dit netwerk uit te bouwen en om makers te helpen met hun Europese subsidieaanvraag. Ook maken we samenwerking met een Europese partnerstad een onderdeel van de voorwaarden bij meerjarige EU-subsidies.
• We voeren een Europese museumkaart in. Met de kaart krijgen inwoners van de EU voor een vaste prijs toegang tot alle musea binnen de EU en daarmee tot de wereldberoemde kunst die de EU rijk is. Daarmee maken we meer kunst toegankelijk en leggen we meteen een basis voor meer samenwerkingen tussen Europese musea.

Erfgoed en archeologie  

• We pakken de knelpunten in de financiering van monumentenzorg aan. We doen ook de komende kabinetsperiode eenmalige investeringen in achterstallig onderhoud van monumenten en werken eraan de renovatieachterstand verder terug te brengen. We richten een erfgoedfonds op dat grote renovaties van Rijksmonumenten die de provincies en gemeenten niet zelf kunnen financieren kan oppakken. We willen dat duurzaamheidsstandaarden bij het behoud van cultureel erfgoed als monumenten aangescherpt worden. Om ons erfgoed door te kunnen geven aan de volgende generaties, is aanpassing van monumenten aan de hedendaagse eisen en wensen van de gebruiker en leefomgeving noodzakelijk. Volt wil daarbij aandacht voor monumenten in elke regio.
• We vereenvoudigen de procedures rond het verkrijgen van vergunningen door een ‘quickscan monumentale waarde’ te laten uitvoeren en deze in het gebouwarchief vast te leggen.
• Naar voorbeeld van de Europese methode 3ENCULT stellen we regels op die betrekking hebben op de herontwikkeling van monumentaal of historisch erfgoed, zoals het na-isoleren van historische gebouwen.
• Geroofde kunst of erfgoed moet proactief aangeboden worden aan de rechtmatige eigenaren. Als de rechtmatige eigenaar toestemming geeft om de kunst in de huidige locatie tentoon te stellen, dan moet een bruikleenovereenkomst worden opgesteld. Als de rechtmatige eigenaren de kunst terug willen hebben, dan mag een replica of 3D-kopie in Nederland alleen tentoongesteld worden met schriftelijke toestemming van de rechtmatige eigenaar.
• We zorgen dat historische figuren en verhalen in de juiste, complete historische context worden geplaatst. Eerbetoon aan personen die misdaden tegen de menselijkheid hebben gepleegd, past niet bij een menswaardige samenleving. Het verspreiden van een onjuist of onvolledig beeld van historische gebeurtenissen en de rol van betrokkenen valt hier ook onder.
• We dringen de marktwerking in de Nederlandse archeologie terug, die met het ratificeren van het Verdrag van Valletta is geïntroduceerd. De overheid krijgt een sterkere rol als bevoegd gezag in onder andere de besteding van onderzoeksgelden. Deze is nu te sterk financieel gedreven.

 

Nederland is een prachtig land. Zie ons unieke landschap, onze eeuwenoude molens en onze kerken. Zie ook onze rijke Nederlandse geschiedenis, cultuur en identiteit. Wij willen weer collectief trots zijn op ons land en op wie we zijn – in plaats van excuses maken voor het verleden van onze voorouders. Geen misplaatste schaamtecultuur, maar het koesteren van onze tradities, de standbeelden van onze nationale helden en onze feesten als Kerstmis, Sinterklaas mét Zwarte Piet en Pasen.

Daarom wil de PVV:  

• Handen af van onze geschiedenis, cultuur, identiteit, tradities en feesten; linkse haat tegen helden uit onze geschiedenis stoppen  

• Excuses voor het slavernijverleden en de politionele acties intrekken  

• Financiering van de NPO geheel stoppen  

• Ontslag voor de Nationaal Coördinator tegen Discriminatie en Racisme  

• We voeren een algeheel boerkaverbod in  

• Verbod op de islamitische gebedsoproep  

• Stoppen met wokebeleid: er zijn slechts twee geslachten – man en vrouw – en het biologische geslacht is leidend, dus geen “X” in het paspoort  

• Geen (transgender)mannen in vrouwensporten, -gevangenissen, -toiletten en -kleedkamers  

• Geen links-liberale seksuele indoctrinatie via het onderwijs  

• Bindend correctief referendum invoeren; laagdrempelige landelijke en lokale referenda 

• Gekozen burgemeesters  

• Eerste Kamer afschaffen  

• 25% salarisverlaging voor bewindslieden, Kamerleden en Europarlementariërs; afschaffen wachtgeldregeling voor politici  

• Bij werving en selectie van (top)ambtenaren telt alleen de inhoudelijke geschiktheid en niet geslacht, huidskleur en/of herkomst  

• Benoemingen in de (semi-)publieke sector alleen op grond van inhoudelijke kwaliteiten, en er komen zeer strikte beloningsnormen  

• Algemene Bestuursdienst afschaffen, de RvS wordt ontdaan van politieke benoemingen  

• Geen overheidsinformatie in het Arabisch of andere niet-westerse talen  

• Verbod op Arabische en andere niet-westerse teksten in onze (winkel)straten  

• Koningshuis belastingplichtig en verlaging bijdrage aan Koningshuis met 25%  

• Verbod op het dragen van islamitische hoofddoekjes in alle overheidsgebouwen inclusief de Staten-Generaal  

• Verbod op het afleggen van de eed op Allah voor overheidspersoneel en militairen 

Punt uit hoofdstuk over koopkracht en financiën: 

• Verder stoppen we met de NPO, met de oneerlijke expatregeling en met de export van uitkeringen en toeslagen. Dat geld blijft in Nederland. En voortaan berekenen we 21% btw over kunst en cultuur. 

Nog niet beschikbaar.

Nog niet beschikbaar.

Nog niet beschikbaar.

Nog niet beschikbaar.