Welke inzichten bieden de Museumcijfers? In deze speciale reeks van 3 vragen aan spreken we met experts uit de sector over hun inzichten op de cijfers en trends. Deze keer maak je kennis met Lars Rustenburg, directeur bij Oorlogsmuseum Medemblik.
Duurzaamheid wordt (nog) niet door alle musea structureel geborgd. Wat is nodig om dat breder te verankeren, ook bij kleine musea?
Net als met veel onderwerpen doen kleinere musea met de (vaak weinige) uren, kennis en het kleine beetje geld wat ze hebben, hun best om wat te doen met duurzaamheid. En dat terwijl er best wel wat mogelijkheden zijn om subsidie/sponsoring/culturele leningen met gunstige tarieven aan te vragen om te verduurzamen. Wat naar mijn idee nodig is / enorm zou helpen om echte resultaten op duurzaamheid juist ook bij de kleinere musea te borgen: Dat er door het rijk subsidie ter beschikking wordt gesteld waardoor de Museumvereniging een team van 2-5 FTE kan aannemen die (kleine) Museumverenigingsleden benaderen om ze gratis te begeleiden met een scan + advies voor verduurzamingsmogelijkheden met daarbij een advies hoe en waar subsidie/sponsoring/culturele leningen aan te vragen.
Zo hoeft het wiel niet door ieder (klein) museum opnieuw uitgevonden te worden maar gebeurt dit door een professional die daarbij steeds de opgedane ervaringen ook weer mee kan nemen naar het volgende museum om daar te helpen. Deze investering van het Rijk in 2-5FTE door hiervoor extra subsidie te geven aan de Museumvereniging gaat zich zowel in duurzaamheid alsook in financieel dubbel en dwars terugbetalen!
Sommige musea maken duurzaamheid zichtbaar in hun programma. Kunnen musea een rol spelen in bewustwording rond klimaat, zo ja welke? En vind je dat musea hier in rol in moeten hebben?
Musea kunnen zeker een rol spelen in bewustwording rond klimaat, dit gebeurt al bij een heel aantal musea. Of het nu naar het publiek toe is of onderling door elkaar tips en adviezen te geven. Zo hebben wij ons laatst met het bestuur zelf uitgenodigd bij het Jopie Huisman museum en kregen we voor ons uitbreidingsplan een slimme tip van directeur Peter Miedema om de muren van de expositie niet van grond tot plafond te laten lopen, maar net boven de vloer en net onder het plafond een kleine verspringen te realiseren zodat je bij het wisselen van exposities niet meer hoeft af te plakken maar gewoon met de roller eroverheen kunt. Dit is naast een stukje minder gebruik van materiaal ook nog eens kostenbesparend!
In je programmering naar publiek toe ben ik ervan overtuigd dat ieder museum een rol kan – eigenlijk wel moet- spelen in bewustwording vanuit het onderwerp/thema wat het museum zelf. Bij ons als oorlogsmuseum bijvoorbeeld: vaak wordt er door bezoekers gedacht en gezegd wat enorm zonde het is van al die levens die verspilt gaan in oorlog en dat is helaas ook zeker zo. Maar wat te denken van alle grondstoffen en materialen, hier kunnen wij als oorlogsmuseum een stukje bewustwording teweegbrengen.
De rol die musea hierin kunnen/moeten hebben zou ook een prachtig onderdeel kunnen/moeten zijn van wat de 2-5 FTE professionals uit de 1e vraag ‘moeten’ gaan doen bij ieder Museumverenigingslid.
Verduurzaming raakt veel onderdelen van het museum. Waar zie jij nu de meeste kansen én de grootste knelpunten?
Het grootste knelpunten op dit moment zijn toch wel het wegvallen van de saldering en dat de subsidiemogelijkheden voor verduurzaming van stichtingen/musea/maatschappelijk vastgoed steeds minder worden. Een museum kan natuurlijk heel graag de meest interessante/waardevolle exposities willen maken, heel veel publiek willen trekken én heel duurzaam willen zijn, maar als het onderaan de streep niet zwart is, dan kan een museum niet ‘duurzaam’ voortbestaan! Dit maakt dat museumdirecteuren/besturen iets moeten laten vallen om het ‘duurzaam’ voortbestaan te blijven borgen, geen van drie is wenselijk, maar het streven naar verduurzaming zal waarschijnlijk als eerste inboeten. Als Oorlogsmuseum Medemblik denken we echter graag aan ‘Mission Possible’ en daar hebben we de beleidsmakers als belangrijkste partner voor nodig, zo was het in de afgelopen jaren, zo is het nu en zo is het ook voor de toekomst!