Welke inzichten bieden de Museumcijfers? In deze speciale reeks van 3 vragen aan spreken we met experts uit de sector over hun inzichten op de cijfers en trends. Deze keer maak je kennis met Chantal Perlee, Projectleider Digitale Innovatie Moving Stories_we create bij Landhuis Oud Amelisweerd.
Grote musea investeren meer in digitaliseren dan kleine. Hoe kijk jij aan tegen deze kloof, en wat is nodig voor een gelijkmatiger ontwikkeling?
Die kloof is onmiskenbaar. Grote musea hebben meer middelen, gespecialiseerde teams en vaak ook een stevig verankerde digitale strategie. Voor de kleinere musea – toch zo’n 70% van de Museumvereniging – is digitalisering vaak iets dat er “bij” wordt gedaan, projectmatig of ad hoc, simpelweg omdat de capaciteit en middelen ontbreken. In Moving Stories voor Landhuis Oud Amelisweerd hebben we ervaren hoe lastig het kan zijn om structureel digitale innovatie te borgen met beperkte resources.
Daarom geloof ik sterk in samenwerking. Kennisdeling via de Museumvereniging en gezamenlijke platforms helpt, maar ook partnerschappen met onderwijsinstellingen en creatieve makers kunnen veel betekenen. Daarnaast is er meer structurele financiering nodig: niet alleen projectsubsidies, maar ook steun voor de vaste lasten van digitalisering, zoals licentie- en onderhoudskosten. Ik zie veel in een soort moeder-dochter samenwerking, waarbij kleine musea kunnen leunen op de expertise van BIS-instellingen. Zo voorkomen we dat iedereen opnieuw het wiel moet uitvinden en creëren we gelijkwaardiger kansen in de sector.
Online publieksactiviteiten piekten tijdens corona maar nemen nu af. Zie jij hier blijvende kansen, of was dit een tijdelijke aanpassing?
Corona was een katalysator – het dwong ons om in korte tijd digitaal te experimenteren. Daardoor is zichtbaar geworden dat online publieksactiviteiten méér zijn dan een noodgreep: ze maken het mogelijk om doelgroepen te bereiken die anders nooit over de drempel zouden stappen. Tijdens Moving Stories zagen we dat digitale verhalen nieuwe publieksgroepen raakten en bestaande bezoekers anders naar de collectie lieten kijken.
Ik geloof dus zeker dat er blijvende kansen liggen, maar het vraagt om een andere benadering. Geen digitale kopie van een fysiek bezoek, maar hybride vormen waarin online en offline elkaar versterken. Dat kan heel efficiënt zijn: een slim gekozen online interventie kan tegelijk nieuwe perspectieven op de collectie bieden én de fysieke beleving verdiepen. Het gaat om bewuste keuzes maken: waar voegt digitaal waarde toe?
Wat verwacht jij van digitalisering in musea de komende jaren; vooral behoud, of ook vernieuwing van beleving en participatie?
Beide zijn belangrijk, maar de echte vernieuwing zit voor mij in de beleving en participatie. Digitale collectieregistratie blijft natuurlijk de basis, maar digitalisering biedt zóveel meer. Denk aan immersive storytelling, data-gedreven interacties en inclusieve platforms waar verschillende publieksgroepen zich in herkennen.
Moving Stories liet mij zien dat digitalisering verhalen kan ontsluiten die anders verborgen blijven. Het gaf ons de mogelijkheid om nieuwe publieksgroepen aan te spreken en samen betekenis te geven aan erfgoed. Voor de toekomst zie ik meer nadruk op co-creatie: verhalen maken en beleven mét en voor toekomstige generaties. Dat vraagt om lef om te vernieuwen, niet alleen in techniek, maar vooral in hoe je naar je publiek kijkt.