Welke inzichten bieden de Museumcijfers? In deze speciale reeks van 3 vragen aan spreken we met experts uit de sector over hun inzichten op de cijfers en trends. Deze keer maak je kennis met Jasmijn de Visser, Zakelijk directeur bij Het Noordbrabants Museum.
We zien het al een tijdje, de museumbezoeken nemen toe maar toch hebben veel musea moeite het hoofd boven water te houden. Wat is volgens jou de oorzaak?
Cliché, maar realiteit: de kosten stijgen nu eenmaal harder dan de inkomsten. Met name de kosten voor onderhoud en beveiliging stijgen explosief, soms wel met 10% per jaar! Musea kunnen de prijzen van entreebewijzen niet overeenkomstig verhogen, we willen toegankelijk zijn voor iedereen en we zouden liever een kaartje goedkoper maken. Er is een tendens dat structurele subsidies lager worden, maar dat er meer mogelijkheden zijn tot projectsubsidies. Deze zijn echter vaak onzeker en kosten veel tijd en energie (van aanvraag tot verantwoording). Tijd die we niet bezig kunnen zijn met waar het om draait: ons museum en onze exposities. Meer bezoekers zorgt overigens niet altijd voor hogere inkomsten, drukte vraagt ook om meer personeel en faciliteiten.
Musea zorgen meer en meer voor een gezonde financiële mix van inkomsten, uit entreekaartjes, winkel, horeca en investeringen (subsidies). Hoe zie jij die balans?
Het museum krijgt geld uit verschillende bronnen en probeert daar een goede verdeling in te maken. Een deel komt uit eigen inkomsten, zoals kaartjes, de museumwinkel, het museumcafé en soms de verhuur van ruimtes voor evenementen. Daarnaast zijn subsidies heel belangrijk om de basis van het museum te betalen, zoals het salaris van medewerkers, het onderhoud van het gebouw en het tonen van de collectie. Ook ontvangt het museum sponsoring en giften van bedrijven, fondsen en particulieren, die vaak gebruikt worden voor speciale projecten zoals een bijzondere tentoonstelling of educatieve activiteiten voor scholen. Een goede balans tussen deze inkomstenbronnen is belangrijk. Te veel afhankelijk zijn van bezoekersaantallen is riskant, want als er plots minder bezoekers komen – zoals tijdens corona – vallen inkomsten weg. Tegelijkertijd stijgen subsidies vaak niet mee met de inflatie, waardoor er minder geld overblijft voor andere zaken.
Veel musea missen (financiële) ruimte voor innovatie of publieksvernieuwing. Hoe ervaar jij dat, en wat zou helpen?
Er bestaan diverse fondsen die speciaal gericht zijn op dit soort projecten, en juist vernieuwende ideeën lenen zich goed om sponsors of partners aan te trekken. Zulke samenwerkingen kunnen niet alleen extra financiële steun bieden, maar ook zorgen voor meer zichtbaarheid, een groter bereik en nieuwe netwerken. Door actief te zoeken naar fondsen en partners en door projecten te ontwikkelen die aantrekkelijk zijn voor zowel financiers als publiek, kan het museum meer ruimte creëren voor vernieuwing en tegelijkertijd een breder en diverser publiek aanspreken.