Hoe verduurzamen musea hun mobiliteit op een manier die haalbaar en betaalbaar is én bewustwording creëert onder bezoekers? Op deze pagina delen we 5 inzichten uit de Community of Practice Duurzaamheid & Musea.
Tijdens de laatste twee bijeenkomsten van de Community of Practice Duurzaamheid & Musea (CoP D&M) deelden musea en experts hun ervaringen rondom het thema emissieloze mobiliteit. Dat leverde scherpe inzichten op. Niet als eindoplossingen, maar als concrete handvatten om stappen te zetten richting volledig emissieloze bezoekers en vervoersstromen in 2050.
1. Bezoekersmobiliteit is vaak de grootste uitstootbron
Tegelijkertijd is dit ook gelijk een moeilijke uitstootbron om te beïnvloeden. Veel musea herkennen namelijk dat een groot deel van hun klimaatimpact buiten de eigen muren ligt: in het reisgedrag van bezoekers. Tegelijkertijd bleek uit de CoP dat dit niet betekent dat musea machteloos zijn. Juist door mobiliteit onderdeel te maken van de bezoekerservaring en bewust aandacht te geven aan reiskeuzes, kunnen zij wel degelijk invloed uitoefenen.
2. Begin niet met perfect meten, maar met slim schatten
Gebrek aan data werd door veel deelnemers genoemd als een belangrijke barrière. De experts benadrukten dat een eerste inzicht ook kan ontstaan met eenvoudige middelen, zoals postcodes uit ticketverkoop, korte bezoekersenquêtes of een inschatting van vervoerswijzen. Slim schatten is vaak waardevoller dan wachten op perfecte data.
3. Communicatie is het laaghangende fruit
Een van de meest concrete lessen uit de sessies was dat veel winst te behalen valt met relatief eenvoudige communicatie. Denk aan duurzame reisopties prominenter tonen dan de auto, reisinformatie opnemen in ticketbevestigingen en bezoekers actief wijzen op fiets-, OV- of kortingsmogelijkheden. Gedragsverandering begint vaak met zichtbaarheid en gemak.
4. Emissieloze mobiliteit vraagt om maatwerk, geen blauwdruk
Uit zowel de praktijkervaringen van musea als onderzoek naar bezoekersmobiliteit blijkt dat reisgedrag sterk verschilt per type locatie en doelgroep. Zoek daarom niet naar één ideale oplossing, maar naar interventies die passen bij de eigen situatie. Door aan te sluiten op bestaande reispatronen van bezoekers ontstaat vaak meer impact dan door gedragsverandering af te dwingen. Emissieloze mobiliteit vraagt om maatwerk: van OV- en fietsstimulering in stedelijke gebieden tot deelvervoer, carpoolen of slimme last-mile-oplossingen op moeilijk bereikbare locaties.
5. Mobiliteit is een samenwerkingsvraagstuk
Musea kunnen de transitie niet alleen realiseren. Succesvolle voorbeelden laten zien dat samenwerking met vervoerders, gemeenten, provincies, toeristische organisaties en leveranciers essentieel is. Ook binnen de eigen keten liggen kansen, bijvoorbeeld door mobiliteitseisen mee te nemen in aanbestedingen of gezamenlijk oplossingen te ontwikkelen voor logistiek en bezoekersvervoer.
Samen verder bouwen aan emissieloze mobiliteit
Niet ieder museum kan bepalen hóe bezoekers reizen, maar vrijwel ieder museum kan wel invloed uitoefenen op die keuze. De grootste les is misschien wel dat emissieloze mobiliteit geen los duurzaamheidsdossier is, maar raakt aan toegankelijkheid, bezoekersbeleving, samenwerking en strategie. Juist door klein te beginnen, inzicht op te bouwen en samen op te trekken met partners, kunnen musea stap voor stap bijdragen aan een toekomst waarin cultuurbezoek steeds duurzamer bereikbaar wordt.
Hiermee ronden we het thema emissieloze mobiliteit én de Community of Practice Duurzaamheid & Musea af.
Heb jij ervaringen of vragen op dit onderwerp die je wil delen? Neem contact op met de Museumvereniging via abeijersbergen@museumvereniging.nl.