Bekijk de actuele museumagenda voor professionals van binnen en buiten de sector. Hier worden continu relevante initiatieven en activiteiten toegevoegd van de Museumvereniging, aangesloten musea en verwante organisaties.
Erfgoed speelt een belangrijke rol in de samenleving. Musea en erfgoedorganisaties bieden ruimte voor ontmoeting, verbinding en nieuwe perspectieven. Die kracht kan nog beter worden benut bij maatschappelijke vraagstukken, zoals sociale cohesie, eenzaamheid, integratie en mentale gezondheid.
Erfgoedliefhebbers zoeken steeds vaker online naar informatie en maken daarbij gebruik van zowel zoekmachines als AI-tools. Een goede online vindbaarheid en zichtbaarheid van digitale collecties wordt daarmee steeds belangrijker.
Kunstmatige intelligentie (AI) biedt culturele organisaties steeds meer mogelijkheden, maar het gebruik ervan brengt ook verantwoordelijkheden met zich mee. Zo spelen duurzaamheid, auteursrechten en privacy een belangrijke rol bij de keuze voor en toepassing van AI-tools, zoals Large Language Models (LLM’s). Bewust omgaan met AI begint daarom bij inzicht in de impact ervan en de afwegingen die komen kijken bij het gebruik van deze technologie.
De culturele sector zet zich steeds actiever in voor verduurzaming en klimaatvraagstukken. Naast het nemen van maatregelen is ook de communicatie daarover belangrijk. Heldere duurzaamheidscommunicatie kan helpen om publiek en andere betrokkenen mee te nemen in wat een organisatie doet en waarom, ook wanneer tijd en middelen beperkt zijn.
Musea, bibliotheken, archieven en andere kennisinstellingen spelen een belangrijke rol in het toegankelijk en betrouwbaar houden van kennis en erfgoed. Maatschappelijke polarisatie, technologische ontwikkelingen en druk op de vrije toegang tot informatie stellen die rol voor nieuwe uitdagingen. Samenwerking over de grenzen van organisaties heen kan bijdragen aan een open publieke ruimte waarin verschillende verhalen, perspectieven en vormen van kennis een plek krijgen.
Leiderschap in Cultuur x Museumvereniging helpt museumprofessionals hun zakelijke vaardigheden verder te ontwikkelen. Het zes maanden durende programma combineert kennis, inspiratie en praktijkgerichte inzichten van docenten van de Universiteit Utrecht en externe gastsprekers.
De manier waarop Oekraïens erfgoed wordt beschreven en gepresenteerd, is mede gevormd door koloniale en imperiale perspectieven. Die kunnen nog altijd doorwerken in toeschrijvingen, terminologie, classificaties en de manier waarop geschiedenis, cultuur en identiteit worden weergegeven. Voor musea en andere erfgoedorganisaties is het daarom belangrijk om kritisch te kijken naar bestaande interpretaties en ruimte te bieden aan verschillende perspectieven.
Datagedreven communicatie helpt musea en monumenten om hun verhaal beter af te stemmen op het publiek. Door inzicht te krijgen in bezoekersgedrag en communicatieprestaties kunnen organisaties hun boodschap, kanalen en timing gerichter inzetten.
Transparantie en toegankelijkheid van collecties uit koloniale context zijn belangrijke thema’s binnen het herkomstonderzoek en het omgaan met historisch onrecht. Daarbij spelen vragen over de beschikbaarheid van collectie-informatie, de representatie van kennis en de verschillende perspectieven op deze collecties een belangrijke rol.
AI wordt binnen musea en andere culturele organisaties steeds vaker ingezet voor bijvoorbeeld schrijven, ideeën ontwikkelen en het verwerken van informatie. De volgende stap is om AI niet alleen voor losse taken te gebruiken, maar ook te onderzoeken hoe het onderdeel kan worden van bestaande werkprocessen. Daarbij blijft het belangrijk om ruimte te houden voor de eigen expertise, visie en identiteit van de organisatie.
Het jaarlijkse archeologieplatform over militair erfgoed staat weer voor de deur. Dit platform is de ontmoetingsplek van professionals en vrijwilligers die zich bezighouden met de archeologie van militair erfgoed, vooral die van de Tweede Wereldoorlog. Oorlogsgraven en materiële resten uit WOII staan op 16 januari centraal.
Ecologische duurzaamheid krijgt een steeds nadrukkelijkere plek binnen de culturele en creatieve sector. Vanaf 2027 wordt het onderwerp expliciet opgenomen in de Governance Code Cultuur. Daarmee wordt de vraag relevanter hoe culturele organisaties duurzaamheid kunnen verankeren in beleid en bedrijfsvoering, zonder dat het een losstaand onderwerp of extra afvinklijst wordt.
De culturele en creatieve sector kan niet alleen de eigen ecologische impact verkleinen, maar ook bijdragen aan verduurzaming buiten de sector. Makers, podia en culturele organisaties bereiken uiteenlopende publieksgroepen en kunnen vanuit hun verhalen, activiteiten en samenwerkingen beweging creëren. Deze positieve invloed op anderen wordt ook wel de Klimaathandafdruk genoemd.
Het werken met schenkers en andere donateurs brengt verschillende vraagstukken met zich mee. Wet- en regelgeving rondom subsidieaanvragen en het verantwoord gebruik van AI binnen ontwikkelactiviteiten vragen om zorgvuldige afwegingen, zeker wanneer persoonsgegevens een rol spelen.
Hoe maken we onze samenleving weerbaarder in tijden van crisis? Tijdens het seminar gaan experts in op lessen uit eerdere crises, internationale ervaringen en actuele ontwikkelingen. Daarbij staat de vraag centraal hoe organisaties en netwerken kunnen bijdragen aan een veerkrachtige en crisisbestendige samenleving.
Gedragsbeïnvloeding speelt een belangrijke rol bij het stimuleren van duurzamere keuzes en het verminderen van bedrijfsafval. Voor organisaties die hiermee aan de slag zijn, is kennis over gedrag en communicatie een belangrijke basis om duurzame verandering in de praktijk te realiseren.
Financiële weerbaarheid is essentieel voor culturele en erfgoedorganisaties om tegenvallers op te vangen en tegelijkertijd ruimte te houden voor toekomstige investeringen. Stijgende kosten, veranderende inkomsten en toenemende druk op subsidies maken het belangrijk om bewust na te denken over financiële buffers, reserves en de keuzes die nodig zijn om organisaties duurzaam gezond te houden.
Musea en andere culturele organisaties werken met steeds meer digitale systemen en gegevens. Van ticketing en CRM tot planningssoftware en digitale collecties: al deze toepassingen spelen een rol in het dagelijks werk. Goed inzicht in welke systemen worden gebruikt en hoe data en processen met elkaar samenhangen, helpt om efficiënter te werken en risico’s rond privacy en digitale veiligheid te verkleinen.
Het zorgvuldig waarderen, selecteren en toegankelijk houden van museale archieven is van belang voor het behoud van cultureel erfgoed en de geschiedschrijving. De keuzes die musea hierin maken, bepalen mede welke informatie en verhalen voor toekomstige generaties beschikbaar blijven. Een zorgvuldige omgang met archieven vraagt daarom om bewuste afwegingen over wat wordt bewaard en wat niet.
Kunstmatige intelligentie (AI) ontwikkelt zich snel en biedt erfgoedorganisaties nieuwe mogelijkheden. Van het ontsluiten van collecties en archieven tot het analyseren van data en ondersteunen van communicatie. Tegelijkertijd roept het gebruik van AI vragen op over betrouwbaarheid, bias, privacy en maatschappelijke impact.
Kunstmatige intelligentie (AI) biedt culturele organisaties steeds meer mogelijkheden, maar het gebruik ervan brengt ook verantwoordelijkheden met zich mee. Zo spelen duurzaamheid, auteursrechten en privacy een belangrijke rol bij de keuze voor en toepassing van AI-tools, zoals Large Language Models (LLM’s). Bewust omgaan met AI begint daarom bij inzicht in de impact ervan en de afwegingen die komen kijken bij het gebruik van deze technologie.
Musea en andere culturele organisaties zijn voor hun dagelijkse werkzaamheden steeds meer afhankelijk van digitale systemen. Van ticketverkoop en CRM tot publieksgegevens en digitale collecties: een veilige digitale omgeving is belangrijk voor de continuïteit van de organisatie. Phishing, ransomware en datalekken maken het daarom noodzakelijk om bewust om te gaan met digitale risico’s en passende maatregelen te nemen.
De bezoekerservaring van de toekomst vraagt om aandacht voor innovatie, duurzaamheid en veranderende verwachtingen. Nieuwe ontwikkelingen en toepassingen bieden musea en culturele locaties mogelijkheden om hun aanbod verder te ontwikkelen en bezoekers op nieuwe manieren te bereiken.
Toegankelijkheid raakt de hele organisatie. Voor musea en andere culturele instellingen gaat het niet alleen om de toegankelijkheid van het aanbod of gebouw, maar ook om beleid, bedrijfsvoering en de manier waarop bezoekers en medewerkers worden betrokken. Door toegankelijkheid structureel te verankeren, wordt het een vanzelfsprekend uitgangspunt bij keuzes en ontwikkelingen binnen de organisatie.
Een nieuwe generatie museumbezoekers groeit op in een gedigitaliseerde samenleving, waarin persoonlijke en interactieve ervaringen steeds vanzelfsprekender zijn. Voor musea en andere culturele organisaties is het daarom belangrijk om vooruit te kijken naar veranderingen in publiek, aanbod en organisatie. Toekomstverkenning helpt om verschillende mogelijke ontwikkelingen in beeld te brengen en daar nu al bewuste keuzes voor te maken.
Cyberincidenten kunnen grote gevolgen hebben voor musea en andere culturele organisaties. Een datalek, phishingaanval of systeemstoring kan leiden tot verlies van gegevens, het uitvallen van systemen en verstoring van de dagelijkse werkzaamheden. Naast maatregelen om incidenten te voorkomen, is het daarom belangrijk om voorbereid te zijn op het moment dat er toch iets misgaat. Een incident- en herstelplan helpt om snel en gestructureerd te handelen en het herstel in goede banen te leiden.
Publiek staat centraal in het werk van musea, maar verandert voortdurend. Maatschappelijke, culturele, technologische en ecologische ontwikkelingen hebben invloed op hoe mensen en gemeenschappen zich tot musea verhouden. Dat vraagt om blijvende aandacht voor publieksbetrokkenheid en voor de rol die het perspectief van het publiek speelt in strategie en besluitvorming.
