Forteiland Pampus, Museum De Bastei en Biesbosch MuseumEiland zijn de drie genomineerden voor de VriendenLoterij Museumprijs 2026. De musea maken kans op een bijdrage van 100.000 euro om hun museumdroom te realiseren. De prijs wordt jaarlijks uitgereikt door het Cultuurfonds en de VriendenLoterij, in samenwerking met de Museumvereniging. Vanaf 5 november kan het publiek stemmen via www.museumprijs.nl. Stemmen kan tot en met 27 november. Op 2 december maakt Cathelijne Broers, directeur van het Cultuurfonds, tijdens een verrassingsoverval bekend welk museum de meeste publieksstemmen heeft ontvangen en daarmee de winnaar is van de VriendenLoterij Museumprijs 2026.oen bezoeken, bijna vijf procent meer dan in het topjaar 2019.
Ontdekken, beleven en zelf aan de slag
De drie genomineerden laten elk op hun eigen manier zien hoe musea bezoekers kunnen inspireren om met een nieuwe blik naar hun omgeving te kijken. Van zelfvoorzienend leven op een eiland tot de invloed van klimaatverandering op het landschap en de eeuwenoude relatie tussen mens en water: de musea verbinden hun verhalen aan vragen die ook vandaag relevant zijn.
Forteiland Pampus
Forteiland Pampus laat zien hoe je kunt leven met de natuur als uitgangspunt. Meer dan honderd jaar geleden moest de bemanning van het fort langere tijd zonder hulp van de wal kunnen overleven. Vandaag werkt Pampus opnieuw aan zelfvoorzienend leven, met eigen groene energie, waterzuivering en voedsel van eigen bodem. Het museum wil bezoekers dit verhaal zelf laten ontdekken met interactieve presentaties over energie, water, voedsel en grondstoffen.
Museum De Bastei
Museum De Bastei neemt bezoekers mee in het veranderende landschap rond Nijmegen, met de Waal als rode draad. Van tropische kusten tot uitgestrekte landijsgebieden: het landschap zag er miljoenen jaren geleden heel anders uit. Het museum wil bezoekers laten ervaren hoe klimaatverandering hun leefomgeving beïnvloedt. Met interactieve presentaties, boottochten en een voorbeeldtuin wil De Bastei kennis koppelen aan concrete mogelijkheden om zelf in actie te komen.
Biesbosch MuseumEiland
Biesbosch MuseumEiland vertelt het verhaal van leven met water. In de Biesbosch zijn natuur, water en mensen al eeuwen nauw met elkaar verbonden. Het museum wil het eiland verrijken met een speels ontdekgebied waar kinderen de natuur van dichtbij beleven. Met onder meer een blotevoetenpad en een levensgrote beverburcht kunnen jonge bezoekers spelenderwijs ontdekken. Ook wil het museum investeren in een vernieuwd pompsysteem, zodat water ook tijdens droge periodes kan blijven circuleren.
Museumdromen
De drie genomineerden hebben elk een eigen droom voor de toekomst. Met de bijdrage van 100.000 euro willen zij hun plannen realiseren en hun bezoekers op een bijzondere manier laten kennismaken met hun verhalen. De andere twee genomineerden ontvangen ieder één euro per uitgebrachte stem.
Forteiland Pampus wil een eiland vol ontdekkingen creëren, waar bezoekers zelf experimenteren met de mogelijkheden van zelfvoorzienend leven. Museum De Bastei wil bezoekers van inzicht naar actie brengen, met ervaringen die laten zien welke keuzes bijdragen aan een prettige en veilige leefomgeving. Biesbosch MuseumEiland droomt van een avontuurlijke plek waar kinderen de natuur kunnen ontdekken, beleven en waarderen.
Welk museum zijn droom kan waarmaken, is aan het publiek. Van 5 tot en met 27 november kan iedereen stemmen op zijn favoriete genomineerde. Op 2 december wordt de winnaar bekendgemaakt.
VriendenLoterij Museumprijs
Ieder jaar wordt de VriendenLoterij Museumprijs uitgereikt, een initiatief van het Cultuurfonds en de VriendenLoterij, in samenwerking met de Museumvereniging. Een vakjury stelt een thema vast waarvoor musea zich kunnen inschrijven. Uit de inzendingen worden drie musea genomineerd. Het publiek bepaalt vervolgens welk museum de prijs wint en een bijdrage van 100.000 euro ontvangt om zijn museumdroom te realiseren.
Recente winnaars zijn het Bakkerijmuseum De Oude Bakkerij (2025), Nederlands Openluchtmuseum (2024), Museum Jan Cunen (2023), Het Scheepvaartmuseum (2022), Kasteel Hoensbroek (2021), Naturalis Biodiversity Center (2020) en Stedelijk Museum Schiedam (2019).
