Blog Gea Wold en Bente Bergmans – Team Kwaliteit

Blog | 03 jul 2018

Iedere maand blogt een medewerker van de Museumvereniging over zijn of haar werkzaamheden in die maand. Want wat doet een Public Affairs-medewerker bij de Museumvereniging eigenlijk? En de programmamaker? En wat voert de directeur uit? Je ontdekt het iedere maand in een nieuw blog!

Voor de maand juni zijn Gea Wold (senior medewerker werkgeverszaken/kwaliteitsbeleid) en Bente Bergmans (medewerker kwaliteit) aan het woord.

Van alles en nog wat – Gea Wold

Zoals mijn functiebenaming doet vermoeden heb ik, al dan niet, samen met andere collega’s een aantal dossiers onder mijn hoede. Deze dossiers zijn verdeeld over de beleidsdoelen professionalisering van musea en belangenbehartiging.

Van oudsher ben ik betrokken bij de rijksmusea. Eerst als toenmalige secretaris van de Vereniging van Rijksmusea (VRM) en nu als secretaris van de kring Rijksmusea. Oude liefde roest dus zeker niet, al is mijn taak hier inmiddels wat bescheidener door de komst van collega’s Lodewijk Kuiper en Amber Leguit die het terrein van de public affairs in alle breedte voor hun rekening nemen. Dit zult u ongetwijfeld gemerkt hebben. Waar mogelijk en noodzakelijk werken we samen, bijvoorbeeld in het overleg met het ministerie van OCW of in de ondersteuning van bijvoorbeeld de werkgroep bekostiging. Ook fungeer ik hier als geheugen van de vereniging.

Graag herinner ik u nog even aan het onderzoek naar de positie van conservatoren en collectiemedewerkers in uw museum. Heeft u hier mensen moeten ontslaan of verwacht u tekorten voor nu of in de toekomst? Laat het ons vooral weten, zodat wij met deze input aan de slag kunnen!

Museum cao

Een andere oude liefde is het werkgeverschap en hier valt natuurlijk de museum cao onder en alles wat daarmee samenhangt. Voor nu wil ik graag een drietal zaken verder uitlichten.

De museum cao loopt af per 30 september 2018. De vakbonden zijn inmiddels geïnformeerd dat de werkgevers het gesprek over een nieuwe cao graag willen openen. U hoeft dus niet bang te zijn dat uw medewerkers straks niet meer zijn aangesloten al kan het zijn dat de termijn van 30 september voor een nieuw akkoord niet gehaald gaat worden. De centrale looneis van met name de FNV nodigt uit tot een interessante onderhandeling. Om de effectiviteit van de museum cao en het werkgeverschap te vergroten zijn we aan het nadenken over het opnieuw/anders vormgeven van uw invloed op bijvoorbeeld de cao-onderhandelingen en zoeken we naar een nieuw platform waarop de aanwezige HR kennis binnen de sector gedeeld kan worden en onderwerpen in gezamenlijkheid uitgediept kunnen worden. Een goed voorbeeld is natuurlijk duurzame inzetbaarheid. Dit platform is niet voorbehouden aan de cao-musea maar bedoeld voor al onze leden.

Deze laatste gedachten komen eigenlijk rechtstreeks uit het onderzoek “Werken in een museum” waarvan we de resultaten met u als sector gaan delen. De verwachting is dat we dit in een studiemiddag in oktober gaan doen. Zodra de datum vastligt ontvangt u een save the date.

Derde jaar ww

Het derde onderwerp op het gebied van de werkgeverszaken is dat ik bezig ben om de laatste punten en komma’s te regelen rondom de herinvoering van het derde jaar ww. Dit om de versobering te repareren die in 2016 door het toenmalige kabinet is doorgevoerd. Hiervoor geldt wel dat dit alleen van toepassing is op musea die zijn aangesloten bij de museum cao. Het kan zijn dat u als niet cao-museum toch een oproep ontvangt maar dit is geheel ten onrechte. Ik hoor graag van u als dit het geval is.

Uiteraard kunt u mij altijd bellen als u een vraag heeft op het gebied van werkgeverszaken. Dan weet u alvast dat u naar mij kunt vragen. Ik help u graag.

Kwaliteitsbeleid

Rest mij nog om over te schakelen naar het onderdeel kwaliteitsbeleid. Een dossier waar binnen de vereniging een aantal zaken onder vallen. Dit zijn de Leidraad Afstoten Museale objecten (LAMO), Ethische Code, Museale Verwervingen, samenwerking met het Museumregister over o.a. de Museumnorm en Governance Code Cultuur. Niet alle dossiers vergen in dezelfde mate en op hetzelfde moment een inspanning. Voor de dossiers Museale Verwervingen en de Ethische Code hebben we als Museumvereniging externe krachten Sophie Olie en Andrea Kieskamp aangetrokken. Zij fungeren als secretaris en zorgen waar nodig voor een gepaste afstand tussen de vereniging en beide commissies. Die afstand is zeker ook het geval waar het Museumregister en de toetsing van de Museumnorm betreft. Een interessant en zeker ook omvangrijk pakket en ik ben dan ook erg blij dat ik hier kan samenwerken met de sinds vorig jaar aangetreden collega Bente Bergmans. In het kader van de LAMO verzorgen wij op aanvraag gezamenlijk lezingen en hebben ook zeer recent het seminar ‘De Ontzameling van Museum Nusantara – een uitzonderlijk proces’ bezocht. Een interessante middag met voor ons een oproep waar we graag gehoor aan gaan geven. Collega Bente vertelt u graag meer over deze middag.     

De ontzameling van Museum Nusantara – Bente Bergmans

Op 7 juni bezoek ik met mijn collega de sleutelstad Leiden. We hoeven vanaf het station niet ver te lopen, want het museum Volkenkunde ligt net over de loopbrug prachtig gelegen aan het water. Vandaag pluizen we van begin tot (bijna het) eind de casus van Museum Nusantara uit en delen Museum Prinsenhof Delft en het Nationaal Museum van Wereldculturen (NMVW) hun ervaring en lessen die gedurende het ontzamelingsproces zijn opgedaan.

Sinds mijn aantreden bij de Museumvereniging, vorig jaar april (2017), stapte ik helemaal onwetend in het onderwerp ontzamelen, of – wat ik na inlezen al gauw begreep – in jargon: afstoten. Zelf houd ik van opruimen, dus het onderwerp en de casus Nusantara trok meteen mijn aandacht. Als ik de term ‘afstoten’ aan mijn vrienden moet uitleggen, zeg ik altijd: “Vergelijk het met het opruimen van je kledingkast. Tussen een berg kleding raak je je focus kwijt en op een gegeven moment heb je behoefte je stijl (collectieprofiel) te herzien.” Ook musea herkennen dit probleem, door het al maar verzamelen wordt de focus van het verhaal die alle collectieobjecten samen vertellen diffuus. Echter, de ontzameling van Museum Nusantara is een uitzonderlijk proces vanwege de aanleiding tot ontzamelen (het museum moest sluiten) en omdat de collectie bestaat uit objecten uit het voormalig Nederlands-Indië, waar al gauw gedacht werd aan teruggaven aan Indonesië. Mede vanwege mijn eigen Indische roots heb ik ook daarom met veel interesse de casus gevolgd.

Janelle Moerman, directeur Museum Prinsenhof Delft, opent het symposium (foto: Bente Bergmans).

Na een openingswoord van beide museumdirecteuren, passeren diverse betogen vanuit verschillende fases binnen het ontzamelingsproces de revue. Onder andere projectleider Marga Schoemaker vertelt over hoe het éénjarige project in vier jaar uitmondde, Tessa Luger (RCE) licht toe hoe er per object gewaardeerd en geselecteerd werd en Kurt de Belder van Universiteit Leiden schudt de zaal even wakker door een prikkelende vraag te stellen wanneer een object ‘museaal genoeg’ is met als voorbeeld een ‘kliedertekening’ á la Willem de Kooning-stijl.

Gedurende de middag is de centrale vraag: Hoe kunnen we in de toekomst beter omgaan met verantwoord objecten af te stoten waarvan de herkomst in andere (voormalig koloniale) landen ligt? Een aantal punten voor u samengevat die op het symposium naar voren kwamen: verdiep je in de (organisatie)cultuur van het herkomstland, betrek in een vroeg stadia verschillende stakeholders waaronder erven en schenkers, maak tijd om genuanceerd te werk te gaan, doe gedegen herkomstonderzoek. Niet alles wat in de koloniale tijd verworven is, is per definitie roofkunst en ook niet alles wat nu in het depot ligt is een afgedane zaak en onbespreekbaar omdat het toch al in het publieke domein toegankelijk is. De ene collectie is de andere niet, en daarmee staat de huidige LAMO richtlijn meteen ter discussie. NVVW werkt aan een protocol specifiek gericht op repatriëring van koloniale kunst.

Ik denk een reële aanleiding om als Museumvereniging deze punten serieus te nemen. De Nusantara collectie omvatte 18.000 objecten. Wij zullen in 2019 aan de slag gaan met een werkgroep bulkafstoting, om te bekijken hoe de LAMO richtlijn en de huidige Afstotingsdatabase beter op bulkafstotingen af te passen is. De tijd is rijp om met een onderzoekende en open blik onderwerpen als herkomst, teruggave en repatriëring van koloniale kunst nader uit te werken. Dit doen we graag samen met u, want alleen samen vertellen musea het hele verhaal.

Hartelijke groet en een mooi zomerseizoen toegewenst,

Gea Wold en Bente Bergmans

NB: in de volgende blog zal Bente Bergmans dieper ingaan op haar diverse werkzaamheden voor de Museumvereniging.

Meer informatie over dit onderwerp?

Meer informatie over dit onderwerp?

We helpen u graag verder.

Meer informatie over dit onderwerp?

Meer informatie over dit onderwerp?

We helpen u graag verder.

Deel dit blog